Stripgeschiedenis

1970-80 Krantenstrip

Dol en Mina, van Nel van Beek-van Koten
Dol en Mina (door Koten)

Als gevolg van een nieuwe kijk op het beeldverhaal, plaatsen de kranten meer en meer strips. Natuurlijk vormen de buitenlandse producties de hoofdmoot, maar ook de Nederlandse auteurs vinden hun weg naar de krantenkolommen. Een belangrijke producent blijft de Toonder Studio's, die met producties als 'Tom Poes', 'Panda', 'Kappie' en 'Hollewijn' al een vast lezerspubliek aan zich had weten te binden. Veel van de strips uit deze periode kunnen ons veel vertellen over de tijdgeest van de jaren '70.

Panda en de deugziener
Laatste 'Panda' aflevering als strip met ondertekst. Uit: Panda en de Deugziener (Leidsch Dagblad, 24 december 1977)

Wat ook niet onvermeld mag blijven is dat in ieder geval een van de klassieke Toonder-strips een concessie doet naar de nieuwe tijd. 'Panda en de Deugziener' (1977) is het laatste 'Panda' verhaal met ondertekst. Vanaf 'Panda en de ongelukszoeker' is 'Panda' een balloonstrip.

Panda en de ongelukszoeker
Eerste aflevering van 'Panda' als balloonstrip. Uit: Panda en de Ongelukszoeker (Leidsch Dagblad, 27 december 1977)

De Toonder studio's brengen onder andere 'Horre, Harm en Hella', waarin relatief nieuwe verschijnselen als demonstraties aan de kaak worden gesteld. Deze strip verschijnt vanaf 1968 in de krant en wordt geschreven door Andries Brandt en Patty Klein.

Horre, Harm en Hella
Horre, Harm en Hella door Georges Mazure

De strip wordt aanvankelijk getekend door de Spaanse studiotekenaar Juan Escandell, maar door de tegenvallende kwaliteit worden al gauw Nederlandse tekenaars aan het werk gezet, zoals Thé Tjongh Khing, Jan van Haasteren en Georges Mazure. Opmerkelijk is dat de schrijvers zelf jarenlang hebben gedacht dat Escandell een Engelse tekenaar was met de naam S. Candell. Het contact met de tekenaar verliep kennelijk via een Brits agentschap, waarbij veel Spaanse auteurs aangesloten waren.

Myra van Dijk door Georges Mazure
Myra van Dijk

Georges Mazure bracht met zijn criminologe 'Myra van Dijk' het eerste bloot in de Nederlandse krantenstrip. De immer in hotpants gehulde speurdster deed menig mannenhart sneller kloppen.

De Fabeltjeskrant, door Lex Overeynder
Kaart van Fabeltjesland, uit De Fabeltjeskrant door Lex Overeijnder

De Fabeltjeskrant was een ongekend populair televisiefenomeen. Oorspronkelijk bedoeld voor de kleinste kijkertjes (en altijd eindigend met de vaste leuze "Oogjes dicht en snaveltjes toe"), werd deze poppenserie meer en meer een rage onder een ouder publiek. Naast grammofoonplaten, sleutelhangers en zelfs een eigen tijdschrift, kende de serie ook enige tijd een krantenstrip van de hand van Lex Overeijnder. Een andere krantenstrip van deze tekenaar uit de jaren '70 is 'De Gabbers'.

De Gabbers en de jaknikkers, van Lex Overeijnder; Wipperoen, door Bär en Jan van Reek; Floris, door Stapel en Soeteman
De strips van Nederlandse tekenaars uit het De Telegraaf van 20-2-1974
(De Gabbers, van Lex Overeijnder; Wipperoen, door Bär en Jan van Reek; Floris, door Stapel en Soeteman)

De Goeroe, door Peter Abel
De Goeroe (De Telegraaf, 20-2-1974)

'De Goeroe' was een productie van Peter Abel, een gezamenlijk signatuur van Marten en Eiso Toonder. De strip verscheen in De Telegraaf. Het was voor de Nederlanders leuk om vanuit Ierland weer eens iets te horen van de oude Toonder! De teksten waren afkomstig van vader en zoon Toonder, terwijl Eiso het tekenwerk samenstelde uit eerder vervaardigde tekeningen van studiomedewerkers Piet Wijn en Terry Willers.

Chris Crack van Dik Bruynesteijn

'Appie Happie', de balloonstrip van Dik Bruynesteyn, die vanaf 1970 in onder andere Het Parool zijn sportavonturen beleefde, steekt de draak met alle heilige huisjes en uitwassen die het voetbalfenomeen meebrengt. Ook het verschijnsel om iedere winkel een boetiek te noemen (men had destijds kaasboetieks en broodboetieks) werd in zijn strip aan de kaak gesteld.

Appie Happie door Dik Bruynesteyn
Appie Happie (oktober 1976)

Dol en Mina, van Nel van Beek-van Koten

In Het Vrije Volk stond aan het begin van de jaren '70 de strip 'Dol en Mina' van Nel van Beek-van Koten, waarin zout werd gewreven in alle maatschappelijke wonden. De vrouwenemancipatie, het slopen van oude wijken voor bankgebouwen, militaire terreinen in plaats van speeltuinen, alles werd door Nel aan de kaak gesteld. Uit dikker hout is in de stripwereld nooit een plank gezaagd.

Birre Beer door Ton Beek
Birre Beer door Ton Beek

'De Wonderlijke Avonturen van Anna', een naïef getekende en cynisch geschreven krantenstrip, is van de hand van Opland, en verscheen in 35 afleveringen in 1979 en 1980.

De Wonderlijke Avonturen van Anna