Stripgeschiedenis

1980-90 Parodieën

Kuifje in ZwitserlandSuske en Wiske en de Glunderende GluurderAsterix de Geilaard

In de jaren tachtig zien we een opkomst van parodieën en illegale adaptaties van bekende striphelden. In 1978 komt het blad Caramba met een gewaagde Kuifje-persiflage: 'Kuifje in Zwitserland' (door "Efdé", pseudoniem van Filip Denis), waarin we de jonge held en kapitein Haddock in allerlei dubieuze situaties aantreffen...

Kuifje in Zwitserland

Behalve erotische parodieën, zoals 'De Glunderende Gluurder' door "Silly Wandelpeen" (door Ben Jansen, Ger Rijff en nog enkele leden van Studio Arnhem), kwamen er ook politiek geëngageerde versies van Kuifje, Asterix en Suske & Wiske op de markt, waarin de helden vechten tegen kerncentrales en de onderdrukking van het El Salvadoriaanse volk.

Asterix en de KernsentraleSuske en Wiske en de KeizerkrakerKuifje in El Salvador

Sommige van deze uitgaves bestonden geheel uit plaatjes die uit de officiële albums waren gelicht, andere waren geheel opnieuw getekend. Dit riep natuurlijk de vraag op of het hier plagiaat betrof - uitgeverij Standaard kwam in het geweer tegen boekhandelaars die de imitatie-strips onder de toonbank verkochten.

"Volgende week, 14 april (1982), moet de stripboekhandelaar W. Verkuil uit Amsterdam zich voor de rechter verantwoorden voor het feit dat hij twee "namaak"-Suske en Wiske-albums ('De Keizerkraker' en 'De Glunderende Gluurder') in zijn winkel te koop aanbiedt. Deze strips hebben niets te maken met de oorspronkelijke Suske en Wiske-reeks van de Belgische tekenaar Willy Vandersteen, maar het betreft hier één pikante en één politieke persiflage op deze beroemde stripserie.

Dat Verkuil deze albums verkoopt is op zichzelf niet zo vreemd; ze zijn in vrijwel alle stripwinkels en boekhandels te verkrijgen. Zelfs de gerenommeerde boekhandel Atheneum in Amsterdam had ze in de etalage liggen en wekte daarmee de woede op van een feministische actiegroep, die verhaal kwam halen.

sexparodiën advertentiesOnlangs deed de rechter een uitspraak in een soortgelijke affaire, waarbij de conclusie was dat met een parodie het auteursrecht niet wordt overtreden. De uitgevers van de parodie 'Kuifje in Zwitserlnd' werden niet veroordeeld; het kort geding was aangespannen door de schepper van Kuifje, Hergé, om zijn geesteskind tegen al te vrije persiflages te beschermen.Geraakt door die uitspraak maakte Verkuil via een landelijke advertentie bekend dat de gewraakte Suske en Wiske-uitgaven bij hem te koop waren. Dit openlijk annonceren was aanleiding voor de uitgeverij van de echte albums, Standaard in Antwerpen, om toch te proberen de uitgave van deze "imitaties" via een rechterlijke uitspraak te verbieden.Het merkwaardige is, dat Willy Vandersteen niets op deze uitgaven tegen heeft. "Zoiets kun je verwachten, ik vind het best leuk dat mijn werk anderen tot ondeugende persiflages inspireert. Mijn trouwe lezers weten heus wel dat ik die namaak-verhalen niet gemaakt heb."

Overigens was de stripparodie in Amerika al in de twintiger en dertiger jaren een begrip. De kleine boekjes met de seksavonturen van striphelden (en filmsterren), de zogenaamde Tijuana Bibles of Eight-Pagers, werden onder de toonbank grif verkocht. In ons land was het reclamevakblad Ariadne een van de eerste bladen die een stripparodie publiceerde. In een lustrumuitgave uit 1970 worden veel bekende reclamejongens uit die tijd in een stripsetting te kijk gezet.

Bruintje Beer parodie

Kapitein Cees voor Pampus

Tom Poes parodie

Asterix en Obelix geparodiëerd