Stripgeschiedenis

Korporaal Achilles

Johannes Franciscus Nuijens (1866 - 1945), die zich bediende van het pseudoniem Korporaal Achilles, was een katholieke tekenleraar, die we een van de eerste Nederlandse striptekenaars kunnen noemen. Hij is in ieder geval de eerste die een reeks albums op zijn naam heeft staan die een duidelijk, satirisch verhaal vertellen.

Rapport der Defensiecommissie, 1890In 1890 verscheen 'Het Rapport der Defensiecommissie toegelicht en eenigszins uitgebreid door Korporaal Achilles'. Dit serieus klinkende werk is een satirisch commentaar op de nieuw voorgestelde legerwet, volgens welke het niet langer mogelijk was tegen betaling een plaatsvervanger in dienst te sturen. Achilles beschrijft hoe ene heer Roland, baron van Prullenberg, zijn draai in het leger probeert te vinden. Strekking: er is geen grond voor de verwachting dat het opnemen van beter gesitueerden het zedelijke en intellectuele peil van het leger zou verhogen...

Klacht van een Onderwijzer, 1893In 1893 verscheen 'Klacht van een Onderwijzer over de vrije & orde oefeningen op de lagere school'. Omdat een soort Zweedse gymnastiek verplicht wordt op school moeten onderwijzers een aanvullend examen doen. Het album bevat de hilarische capriolen die enkele schoolmeesters uithalen om deze nieuwe deskundigheid te verwerven. Ze oefenen op zolder allerlei bewegingen. De dienstmaagd van het huis denkt echter dat de heren gek geworden zijn en alarmeert een arts die hen rust voorschrijft.

De Toekomststaat, 1891In 'De Toekomststaat (een nachtmerrie fin de siecle). Visioenen en droombeelden uit de 20ste eeuw' (1891) voert Korporaal Achilles de figuur Nieuwela Domenhuis op, die duidelijk geïnspireerd is op de socialistische voorman F. Domela Nieuwenhuis. Hij laat hem trouwen met de op de feministische Wilhelmina Drucker geïnspireerde 'burgeres' Druckem. Samen beginnen ze op het eiland Urk een socialistische heilsstaat die uiteraard op een mislukking uiloopt.

Aanleiding tot den Engelsch-Transvaalschen Oorlog, 1900Uit 1900 dateert 'Aanleiding tot den Engelsch-Transvaalschen Oorlog - Feiten, op waarheid gegrond en voor het nageslacht verzameld door Korporaal Achilles'. Hierin haalt hij fel uit naar de gang van zaken rond de Boerenoorlog in Zuid-Afrika, waarin Engeland op bloedige wijze de opstand neersloeg.

De Straatjongen, de Justitie en Schoolarrest, 1896Een onuitgegeven werk van Korporaal Achilles is 'De Straatjongen, de Justitie en Schoolarrest' (1896). Dit album hekelt de bureaucratie en de papierwinkel die losgemaakt worden door de bestrijding van de baldadigheid van ruiten ingooiende jongens. Het manuscript wordt bewaard in de Koninklijke Bibliotheek.

Engelse biografie in de Comiclopedia

Register van tekenaars

(met dank aan 'De Archeologie van het Nederlandse Stripverhaal' door Nop Maas, 1997)