Stripgeschiedenis

Andries Brandt

Holle Pinkel en Luie Labberdas door Andries BrandtHolle Pinkel en Luie Labberdas
 

Andries Brandt (22 juni 1918 - 15 april 1985) begon zijn carrière als medewerker bij een bank, maar hij nam al gauw ontslag en werkte in talloze verschillende baantjes tot 1938, toen hij in dienst ging. Tijdens de Tweede Wereldoorlog diende Brandt in de Waffen-SS.

In de laatste weken van de oorlog maakte hij deel uit van een doodseskader onder leiding van Andries Pieters, dat op eigen gezag martelde, plunderde, verkrachtte en moordde. De excessen van dit Kommando Zeppelin of Kommando Steinbach waren dusdanig, dat SD-hoofd Willy Lages in mei 1945 zelfs besloot de groep te arresteren. Brandt, die altijd heeft beweerd slechts getuige te zijn geweest van de gruwelijkheden, wist te ontvluchten en hield zich enige jaren schuil bij zijn moeder. In 1947 gaf hij zichzelf aan. Hij werd veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf, en werd daarna nog enkele jaren tewerkgesteld in de Limburgse mijnen. Pas na zijn dood is de waarheid over Brandts oorlogsverleden bij zijn naaste medewerkers aan het licht gekomen, al was Marten Toonder naar verluidt wel op de hoogte.

In de jaren na de oorlog was er een grote vraag naar strips en Andries Brandt ging werken als stripmaker. In 1955 werd hij aangenomen bij de Toonder Studio's, waar hij al gauw betrokken was bij vrijwel alle producties, als schrijver of als tekenaar. Hij werkte onder andere aan 'Tom Poes', 'Olle Kapoen', 'Panda', 'Kappie', 'Birre Beer', 'Sim en Pans', 'Student Tijloos', 'Joris Valckenier' en 'Marion'.

Holle Pinkel. door Andries BrandtHolle Pinkel

Ook schreef Andries Brandt scenario's voor het Weekblad Donald Duck, en voor Nederlandse uitgaven van 'The Flintstones', 'Yogi Bear', en 'De Steenrakkertjes'. Voor buitenlandse klanten zoals Kauka Verlag en het Zweedse Semic Press werkte hij aan strips als 'Fix und Foxi' en 'Pelle Svanlöss'.

Holle Pinkel. door Andries BrandtHolle Pinkel, 1973

De strip 'Holle Pinkel' was geheel Andries Brandt's eigen werk. Hij schreef en tekende de strip zelf, tot later Piet Wijn het tekenwerk overnam. Brandt schreef de teksten voor 'Horre, Harm en Hella', waarmee hij het bekendst werd. Van 1963 tot 1972 was hij de hoofd van de stripafdeling bij de Toonder Studio's. In 1972 ging hij in Acquoy (nabij Geldermalsen) wonen en werd freelance schrijver. Samen met Jan Steeman maakte Andries Brandt de beroemde voetbalstrip 'Roel Dijkstra'. Ook werkte hij mee aan het meidenblad Tina ('Stewardess Paula', 'Tina', 'Jennifer Scott') en stripblad Sjors ('Joris Jofel', 'Professor Breinbreier').

Begin jaren zeventig was Andries Brandt mede-oprichter van het rebelse blad De Vrije Balloen. Andries Brandt overleed in 1985.

Tina en Debbie
Debbie en de 7 kevers. Tekst Andries Brandt, tekeningen Purita Campos (Tina 22, 1983)

Marten Toonder schreef over Andries Brandt en diens strip 'Horre, Harm en Hella' :

"Andries Brandt is een begaafd schrijver-tekenaar, en één van de boeiendste artisten waarmee ik heb mogen werken. Weliswaar verbergt hij zijn kwaliteiten achter een volstrekt normaal uiterlijk. Zijn kleding is eerder conservatief dan hip, en zijn gelaat, dat niet door bovenmatige haargroei aan het oog wordt onttrokken, spreekt van ernst en diepe gedachten. Zijn woorden komen kalm en weloverwogen te voorschijn - en bij besprekingen valt hij op door zijn bezadigd zwijgen.

In het begin van onze samenwerking heb ik mij door dit optreden laten misleiden, maar langzamerhand werd het duidelijk dat achter dit optreden een wereld schuil ging die de buitenstaander voor raadselen plaatste. Door een lichte flikkering van het oog, een geheimzinnig lachje om de mondhoeken of een onverklaarbare opmerking begreep ik al spoedig, dat hij anders was en dat zijn opvattingen zich aan de gangbare normen onttrokken.

Welke normen hij zelf aanlegde, kon ik slechts vermoeden totdat hij met een eigen strip aankwam, die de lotgevallen van Horre, Harm en Hella behandelt..."

Holle Pinkel A4 opzet
Ongebruikte opzet van Brandt voor een Holle Pinkel-strip op A4-formaat (met dank aan Patty Klein)

Engelse biografie in de Comiclopedia

Register van tekenaars