Stripgeschiedenis

Lo Hartog van Banda

Arman en Ilva
Arman en Ilva, tekeningen van Thé Tjong Khing

Samen met Marten Toonder is Lo Hartog van Banda (Den Haag, 4 november 1916 - 2 februari 2006) één van de grondleggers van de Nederlandse strip. Hij was een de meest productieve stripverhalen-schrijver van het land en één van de eerste die een filosofie in een scenario verwerkte. Hij doorliep de HBS, waarna hij een tijdje als journalist werkte. Hij studeerde ook enige tijd aan de tekenacademie, maar vertrok op zijn twintigste naar Nederlands-Indië. Daar werkte hij als advertentie-tekenaar en copywriter bij de Deli-krant, totdat hij tijdens de Tweede Wereldoorlog werd geïnterneerd.

Banda keerde in 1946 terug naar Nederland en werkte enige tijd als ambtenaar bij het Ministerie van Economische Zaken. In zijn vrije tijd schreef hij verhalen, die hij onder meer publiceerde in het science-fiction blad Fantasie en Wetenschap, dat hij samen met zijn vriend zijn vriend Ben Abas had opgericht. Later schreef hij ook ondeugende verhalen voor Cheerio en spannende verhalen voor de bladen van De Geïllustreerde Pers.

Lo Hartog van Banda

Tussen 1949 en 1952 studeerde hij verzekeringswiskunde, terwijl hij in dienst was bij de NILLMIJ. Het was in deze periode dat hij zijn eerste stripverhaal schreef voor een vakblad van uurwerkmakers, getiteld 'Fabulus de klokkendokter'. Zijn carrière in de stripwereld begon pas echt in 1952, toen hij samen met Abas bij de Toonder Studio's solliciteerde. Hij kwam daar binnen met het idee voor 'Baron Van Tast'. Tot 1965 werkte hij aan zeer veel series. Hij schreef afleveringen van 'Aram', 'Otto', 'Kappie', 'Koning Hollewijn', 'Panda' en de weekstrip van 'Tom Poes'. Ook was hij lange tijd Marten Toonders co-plotter voor de 'Bommel' verhalen die in de krant verschenen, en schreef hij verhaaltjes met 'Hiawatha' en de 'Grote Boze Wolf' die de studio voor het weekblad Donald Duck verzorgde.

Student Tijloos door Lo Hartog van Banda en Gerrit Stapel
Student Tijloos - Een droesel op de vliering (tekeningen van Gerrit Stapel)

Hartog van Banda stond ook aan de wieg van vele nieuwe reeksen. Zo bedacht hij rond 1955 de science-fiction strip 'Martin Evans', die aanvankelijk voor Scandinavische kranten bedoeld was. Het tekenwerk werd verzorgd door Ben Abas en later door Dick Vlottes en Gerrit Stapel. In 1957 startte hij samen met Jan Wesseling de dagboekstrip 'Marion', een van de eerste balloenstrips die de Toonder Studio's maakte. In 1961 startte de filosofische krantenstrip 'Student Tijloos' in het Algemeen Dagblad, met tekeningen van Gerrit Stapel en later Thé Tjong-Khing, met wie hij later nog veel vaker samenwerkte. Allereerst voor het kleurrijke album 'Iris' in 1968. Tussen 1969 en 1975 maakten zij samen de science-fictionstrip 'Arman en Ilva', die in vele kranten verscheen.

In 1965, toen Toonder naar Ierland vertrok, verliet Lo Hartog van Banda de Toonder Studio's, samen met onder andere Dick Matena en Fred Julsing, en ging bij het jeugdtijdschrift Pep werken. Ook daar was hij verantwoordeljk voor diverse series, zoals de 'Argonautjes' en 'Ridder Roodhart' met Dick Matena, 'Baron van Tast' met Jan van Haasteren, 'Ambrosius' met Gideon Brugman, 'Blook' met Johnn Bakker en 'Arad en Maya' met Jan Steeman. Banda schreef verder ook nog diverse strips voor het meidenblad Tina (o.m. 'Patty' met Gideon Brugman en 'De Twee van Oldenhoek' met Khing) en verhalen met de 'Flintstones' voor de boekjes van De Geïllustreerde Pers.

Lo Hartog van Banda
Photo: Rob van der Nol

Naast zijn stripscenario's werkte Banda begin jaren 70 ook voor NOS televisie en mede daardoor ontstonden de kinder tv-series 'Ti Ta Tovenaar' (1972-1978) en later 'De Berenboot' (1976-1978) en 'De Astronautjes' (1978-1979). Hij pakte de "stripdraad" toch weer op, allereerst voor een onvoltooid 'Asterix' verhaal met Daan Jippes. Tussen 1983 en 1992 heeft hij drie scenarios's van Lucky Luke geschreven voor Morris. Lo Hartog van Banda won in 1975 de Stripschapprijs. Hij overleed in Den Haag op 2 februari 2006. Vlak voor zijn dood had Hartog van Banda nog meegewerkt aan een nieuwe musical van 'Ti Ta Tovenaar'.

Felicitatiekaart 1970

Engelse biografie in de Comiclopedia

Register van tekenaars