Stripgeschiedenis

Fred Julsing

Ukkie, door Fred Julsing
Ukkie

Als heel jong kunstenaartje won Fred Julsing (geboren: 12 maart 1942, Den Haag; overleden 15 januari 2005, Californië) de prestigieuze Haagse Jacob Maris-prijs voor grafiek en meteen daarop beloot hij die andere liefde van hem, het beeldverhaal, te gaan onderzoeken.

De belangstelling voor tekenen en strips in het bijzonder had hij niet van een vreemde. Zijn vader, Fred Julsing Senior, had in 1948 onder de naam Larry Morgan al een serie "beeldromans" gepubliceerd. De jonge Fred publiceerde al in 1958 zijn eerste cartoons in het blad Autovisie, maar het waren zijn litho's die hem de prijs opleverden.

Tuimel & Ich, door Fred Julsing
Tuimel & Ich

Zijn eerste stappen in de wereld van het beeldverhaal deed hij natuurlijk bij de Toonder Studio's, de enige plek in Nederland waar op dat moment over het fenomeen strip werd nagedacht. Hij werkte gedurende een periode van 10 jaar (1960-1970) voor de stripafdeling van deze beroemde studio, aanvankelijk als assistent van Thé Tjongh Khing en Jan Wesseling voor 'Koning Hollewijn' en 'Student Tijloos'.

Tom Poes door Fred Julsing
Tom Poes en de kleine groene mannetjes (balloonstrip voor Donald Duck, 1969)

Daarna werd hij Marten Toonders vaste assistent bij de productie van de Ollie B. Bommel krantenstrips. Zes jaar lang deed hij het voorschetswerk voor deze strip, die later door de meester zelf gecorrigeerd en in inkt werd gezet. Ook werkte hij mee aan 'Kappie' en 'Panda'. In 2001 deelde Fred Julsing zijn herinneringen aan deze periode met de bezoekers van lambiek.net.

Klinsklansklandere door Fred Julsing
Klinsklansklandere, van de ene bil op de andere (1968)

Na deze leerzame periode werd het tijd voor een loopbaan onder eigen naam. Zijn eerste eigen strip werd (na een bijdrage aan de Provokrant Horlepiep), 'Klinsklansklandere, van de ene bil op de andere', in opdracht van de Nederlandse Vereniging voor Seksuele Hervorming (NVSH) in 1968. Daarna volgde 'Komkommertje', een strip die hij in 1970 in opdracht van Toonder maakte voor Journaal 2000.

Komkommertje door Fred Julsing
Komkommertje

Julsing was vanaf 1969 ook al betrokken bij het weekblad Sjors, waarvoor hij via de Jan Kruis Studio tot 1972 enige illustraties maakte. Grotere bekendheid kreeg hij toen hij vanaf 1970 in Pep verscheen. Na enkele 'Pepspotters', maakte hij zijn eerste langere series voor dit blad, namelijk 'Wellington Wish' (1971-73) en 'De Broertjes Samovarof & Co' (1974-75).

De Broertjes Samovarov door Fred Julsing
De Broertjes Samovarov & Co (Pep #44, 1974)

Toen Pep en Sjors samen verder gingen als Eppo gaat Julsing zich op andere projecten richten. Hij maakte wekelijkse politieke cartoons voor Het Vrije Volk, en maakte voor de Veronicagids een strip over volkskomiek André Van Duin (1975). Ook steeds belangrijker werd zijn werk voor de schoolbladen van Malmberg, waarvoor hij vanaf begin jaren '70 tekenwerk leverde.

Cartoon voor Het Vrije Volk door Fred Julsing
Cartoon voor Het Vrije Volk

Tussen 1977 en 1980 maakt hij langere verhalen als 'De schat van het landje' (Jippo, 1978), 'Robinson' (Taptoe, 1977-78) en het eerste deel van 'Witte's Dagboek' (Taptoe 1979-80). Van deze laatste strip maakte Julsing in 1986 en 1989 in samenwerking met Theo Steeman twee nieuwe verhalen. Tot 1993 is Julsing betrokken bij de bladen van Malmberg, met name Jippo en Taptoe, met talloze illustraties en korte verhalen.

Grimpoon door Fred Julsing
Pepper Grimpoon en de jacht op het monster zonder waarde (Julsings bijdrage aan het enige nummer van Baberiba, 1974)

Ook bewerkte Fred Julsing een ruim aantal sprookjes; een nederige stemmende ervaring, zoals hij dat zelf beschrijft, die hem de eer verschafte om aan de kern van vertellerschap te mogen snuffelen. 'Hans & Grietje', 'De Rattenvanger van Hamelen', 'Het Dappere Snijdertje', 'De Gouden Vogel' en 'Het Blauwe Licht' verschenen eerst in Jippo, en werden later ook door Malmberg als album worden uitgegeven. Voor 'De Gouden Vogel' wint Julsing in 1985 de Stripschapspenning.

De Rattenvanger van Hamelen, door Fred Julsing, 1981
Uit: 'De Rattenvanger van Hamelen' (1981)

In deze periode maakte Julsing verder illustraties voor tekstverhalen in Donald Duck, tekende hij de strip 'De Familie Uittentuis' voor ANWB Kampioen (1983-84) en maakte hij illustraties bij de verhalen van Hans Dorrestijn over de Spaanse Kat in Het Parool. Zijn illustraties verschenen verder in Wij Jonge Ouders, Vrij Nederland en Stripschrift (tussen 1971 en 1973 zat hij tevens in de redactie van dit stripinformatieblad).

Een winkelier door Fred Julsing
Praten zonder woorden (uit Jippo)

Julsings bekendste creatie is ongetwijfeld de baby 'Ukkie', die hij van 1983 tot 1990 voor Margriet tekende. Naast een wekelijkse publicatie in dit damesblad en vijf albumuitgaven, verscheen er in de jaren '90 een heuse voedingslijn rond het personage, waarvoor Fred Julsing ook veel tekenwerk leverde.

Ukkie door Fred Julsing
Ukkie

by Fred JulsingEen andere opmerkelijke creatie is het losstaande album over 'Tuimel en Professor Ich' uit 1989 (de strip werd eerst voorgepubliceerd in Sjors & Sjimmie Stripblad). De figuurtjes kregen grote bekendheid, vooral door de stripwinkelketen die naar Professor Ich vernoemd werd. In de vroege jaren '90 schrijft Julsing verder nog de strip 'Fanteasy' voor zijn leerling Jeroen Steehouwer, waarvan drie verhalen in Sjors & Sjimmie Stripblad gepubliceerd worden.

Witte's Dagboek door Fred Julsing en Theo Steeman
Witte - De Tijdruimer (tekeningen i.s.m. Theo Steeman, Donald Duck, 1986)

In 1992 ontkwam hij ternauwernood aan de vuurzee van de neergestorte Martinair DC-10 in het Portugese Faro. In het besef dat dit dus de cesuur in zijn leven was die alles op de kop zou zetten, trok hij zich terug, teneinde zichzelf "opnieuw uit te vinden". Inderdaad ging zijn hele leven ondersteboven en veranderde alles. Hij verhuisde zelfs naar Californië, waar hij helemaal opnieuw begon. Zijn laatste stripverhaal was 'Pietsie & Pop en de Zonen van O' in Taptoe (1993).

Beertje Bert
Beertje Bert

Pas in 2002 dook zijn naam weer op in de stripwereld toen hij voor Het Parool onder de titel 'Tien jaar net niet dood' het verhaal over de vliegramp met tekst en illustraties vertelde. Hierna maakte hij nieuw werk voor een internetmagazine, deed hij wat reclamewerk en creëerde hij het figuurtje 'Beertje Bertje'. De geplande comeback in de stripwereld bleef helaas uit. In januari 2005 overleed Fred Julsing op 62-jarige leeftijd in Californië.

Fred Julsing en Kees KousemakerFred Julsing met Kees Kousemaker tijdens de Zesde Dag van het Beeldverhaal in Zaltbommel op zaterdag 7 september 1974

Herinneringen aan de Toonder Studio's

Engelse biografie in de Comiclopedia

Register van tekenaars

Ukkie, door Fred Julsing