Stripgeschiedenis

Jaap Kramer

Engelandvaarders door Jaap KramerEngelandvaarders door Jaap KramerEngelandvaarders door Jaap Kramer

Jaap Kramer (Bolsward, 6 mei 1936) is voornamelijk bekend als een van 's Neerlands meest geliefde kinderboekillustratoren. Maar in zijn lange carrière heeft hij ook aardig wat strips getekend. Kramer had zijn eerste baantjes bij de Hollandia melkfabrieken en een groothandel in levensmiddelen, terwijl hij in de avonduren een schriftelijke cursus illustratie bij de LOI (Leidse Onderwijs Instelling) volgde. Toen hij zestien jaar was, kon hij als tekenaar aan de slag bij het reclamebureau van Hallema en Molenaar in Leeuwarden.

Jim Burk
Jim Burk

Kramer moest dit baantje echter al gauw opzeggen vanwege zijn militaire dienst. Toen hij een paar dagen de cel in moest omdat hij zijn dienstwapen had laten slingeren, begon hij aan zijn eerste strip, 'Jim Burk' te werken. Deze wist hij te verkopen aan het Bolswards Nieuwsblad. De strip werd opgemerkt door Jan de Poel, eigenaar van Clichéfabriek De Poel in de Zoutstraat te Groningen. Kramer kon daarop bij De Poel aan de slag in de zogenaamde Reco Studio, alwaar hij diverse illustraties verzorgde, alsmede de wekelijkse krantenstrip 'Pig en Peg'.

De Stad Die Stand Hield
De stad die stand hield

Na zijn periode bij De Poel werkte Kramer nog korte tijd voor reclamebureau Oosterwijk & Oosterwijk. Aansluitend trachtte hij samen met Teuben, een oud-collega uit de Reco Studio, een eigen huis-aan-huiskrant op te zetten. Van dit blad, genaamd De Favoriet, verschenen echter maar 4 nummers. Kramer richtte zich daarna al gauw op het illustreren van kinder- en schoolboeken. Hij heeft voor vele uitgevers gewerkt, zoals Jacob Dijkstra, Wolters-Noordhoff en Kok. Hij verwierf grote bekendheid als de illustrator van de kinderboeken van Piet Prins, zoals de series 'Snuf de Hond', 'Daan en Sietse' en 'Jeroen en Joost'.

De Tirannie VerdrijvenToen de morgen kwam

Kramer is eveneens de vaste illustrator van auteurs als Bert Wiersema ('Chris en Jorieke', 'Logboek Lammers'), Gerbrand Fenijn ('Opstand op Texel'), Henk Koesveld ('De Zwarte Kaproenen', 'Rowan', 'De Houten Speelbal'), L. Vogel ('Onder Vuur', 'Post in de Boom'), Jannie Koetsier-Schokker, Hanny van de Steeg-Stolk ('Het Boek van Bertje'), Harry Marsman ('Niels'), "Oom" Niek van Noort (winterbooks and game books) en C. van Rijswijk. Door de jaren heen heeft hij meer dan 550 boeken van illustraties voorzien! Verder tekende hij gedurende een periode van tien jaar voor Okki en Taptoe, de kinderbladen van Malmberg.

De Tamme Kraai, door Jaap Kramer

Naast het illustreren van boeken, is Jaap Kramer ook actief voor de pers. Hij is vaste tekenaar voor zowel het Nederlands Dagblad als het Reformatorisch Dagblad. Voor deze kranten maakte hij ook strips in de zogenaamde "Hollandse Stijl": plaatjes met daaronder de tekst. Noemenswaardig is de Tweede Wereldoorlog-strip 'Engeland Vaarders', die hij samen met K. Norel voor het Reformatorisch Dagblad maakte. Ook met Piet Prins werkte hij aan strips, namelijk de historische verhalenserie over 'Maarten Meulenberg' voor het Nederlands Dagblad. Overige stripverhalen zijn 'Scheepsmaat Woeltje' (met K. Norel), 'Verzet, Verraad en Victorie' (met H. van Ravenswaay) en een stripbewerking van Gerbrand Fenijns boek 'Evan de Fluitende Goudzoeker', allen voor het Reformatorisch Dagblad.

Floris de Vijfde
Floris de Vijfde

Door de jaren heen heeft Jaap Kramer ook veel voor Christelijke uitgevers gewerkt. Uitgevers als De Vuurbaak, Den Hertog, Kok, De Banier en Koster deden vaak een beroep op zijn diensten. Kramer heeft kinderbijbels geïllustreerd en hij werkte mee aan bladen als Variant, Terdege, Gezinsgids en Onze Eigen Krant. Voor Terdege maakte hij eveneens een aantal stripverhalen, zoals de historische strips 'Wat Is Er Gebeurd?' (1990), 'Karel de Grote in Gevaar' (1993) en 'Floris de Vijfde en Reinald de Rijmer' (1996), in samenwerking met hoofdredacteur Peter Boer. Voor De Vuurbaak maakte hij 'Bren en de Romeinen' met Henk Koesveld. De grappige dierenstrip 'Tim en Terry' verscheen in de jeugdbijlage van Terdege, Junior.

(Met dank aan 'De Illustrator geschetst, het werk en leven van Jaap Kramer', door David de Poel)

Jaap Kramer

Veel striptekenaars zijn al heel vroeg begonnen met het natekenen van bestaande strips, zo ook Jaap Kramer, die de Tom Poes-strip tot in de rasterpuntjes nauwkeurig natekende.

zeer vroeg werk van Jaap Kramerzeer vroeg werk van Jaap Kramer

Engelse biografie in de Comiclopedia

Register van tekenaars