Stripgeschiedenis

Gerrit Rotman

Kapitein Klakkebos door Gerrit Rotman
Kapitein Klakkebos op leeuwenjacht

Gerrit Theodoor Rotman (Groningen, 31 januari 1893 - Den Haag, 23 oktober 1944) was een van Nederlands belangrijkste strippioniers. Na de scheiding van zijn ouders vertrok hij met zijn moeder naar Vlaardingen. Rotman, die al een vroege belangstelling voor tekenen had, volgde een paar jaar lessen aan de Kunstacademie te Rotterdam, waar hij een klasgenoot was van Wam Heskes.

Pietje Pluis en Jantje JoppeBrammetje Flapoor en z'n Vrienden

Later bezocht hij ook nog enige tijd de Haagse Kunstacademie. Door geldgebrek werd hij echter overgeplaatst naar de Normaalschool voor onderwijzers. Van van 1914 tot 1921 was hij werkzaam als onderwijzer. Eerst in Middelharnis of Sommelsdijk, daarna als hoofd van de school in Nieuwe Tonge, en tenslotte aan de particuliere Kralingse school in Rotterdam.

Vanaf 1921 ging hij zich, op advies van de karikaturist Johan Braakensiek, geheel toeleggen op het tekenwerk, met name het illustreren van kinderboeken. Hij volgde daarvoor eerst de Engelse schriftelijke cursus Illustratief Tekenen van Harry Rowntree.

door Gerrit Rotman

In 1924 maakte hij zijn debuut als striptekenaar in het Rotterdams sociaal-democratische dagblad Voorwaarts, dat aan verschillende grote strippioniers onderdak heeft geboden voor hun eerstelingen (Henk Backer in 1922, Albert Funke Kupper in 1923, Rotman in 1924 en George van Raemdonck in 1922).

Bretonse en Franse uitgave van 'De Luchtreis van de Pegasus' (eind jaren '20)Bretonse en Franse uitgave van 'De Luchtreis van de Pegasus' (eind jaren '20)
Bretoense en Franse uitgave van 'De Luchtreis van de Pegasus' (eind jaren '20).

Zijn eerste strip was 'Snuffelgraag en Knagelijntje', op tekst van Arie Pleysier. Deze strip, die de lotgevallen verhaalt van twee muizenkindertjes - het jongetje Snuffelgraag en diens zusje Knagelijntje - werd behoorlijk populair, niet alleen bij de zeer jeugdige lezers.

Snuffelgraag en Knagelijntje, door Gerrit Th. Rotman
Snuffelgraag en Knagelijntje

"De twee mannen keken ons verbaasd aan. - Wie zijn jullie? vroeg de meneer met de rookwolken. - Wij zijn Snuffelgraag en Knagelijntje, vertelde ik. - We wonen met onze heele familie in de la van uw bureau. - Zoo, zoo, zei de Keukenschoorsteen. - Weet jullie wat je eens doen moest? Je moest mij je heele geschiedenis es vertellen. Dan zal die dikke meneer jullie intusschen keurig netjes uitteekenen. We gingen op het bureau zitten en ik begon dadelijk te vertellen. Knagelijntje luisterde of ik nietrs vergat. De eene meneer schreef alles op en de ander teekende ons uit. Toen onze portretten op het papier stonden, liet de dikke meneer ze ons zien. We vonden ze prachtig. Vooral de pet van Snuffelgraag leek precies."

Snuffelgraag en Knagelijntje, door Gerrit Th. Rotman
Snuffelgraag en Knagelijntje

Toen Rotman in 1927 van Voorwaarts overstapte naar de Christelijke Nationale Dagbladen - later genoemd Het Kwartet: De Rotterdammer, Nieuwe Haagsche Courant, Nieuwe Leidsche Courant, Dordts Dagblad - raakte hij daarmee tevens deze succesvolle strip kwijt. Toen uit vele reacties van teleurstelling bleek hoe groot de populariteit van het muizentweetal was, ging Voorwaarts naarstig op zoek naar een waardig opvolger voor Rotman, en vond die in de persoon van Albert Funke Kupper, die al eerder voor Voorwaarts had getekend. Hij zou 'Snuffelgraag en Knagelijntje' voortzetten tot oktober 1928.

Hans en Piet

Rotman heeft van 1927 tot aan de vroege jaren '40 voor Het Kwartet gewerkt, en in die tijd meer dan veertig stripverhalen gemaakt. In 1927 startte hij met 'Mijnheer Pimpelmans en zijn Auto' en in 1931 kwam hij met een vervolg op 'Snuffelgraag en Knagelijntje', nu onder de nieuwe naam 'Piepneus en Bibbersnoet'. In 1927 was hij immers de rechten op de naam van de oude strip kwijtgeraakt.

Prinsesje Sterremuur
Prinsesje Sterremuur

De strips van Rotman zijn vrijwel allemaal beschrijvingen van grappige belevenissen en komische situaties van dieren en mensen. Enkele van zijn bekendste creaties zijn de dierenarts Pimpelmans, de aap Bobby en diens zoontje Jim, Toontje het zoontje van professor Ezelsvel, prinsesje Sterremuur, de jagersman kapitein Klakkebos, de twee jongetjes Pietje Pluis en Jantje Joppe en Jantje Welgemoed en zijn vader.

Jantje Welgemoed en zijn vader (1939)

Rond 1933 verhuisde de familie Rotman naar Den Haag. Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakte Rotman de lust om te tekenen kwijt. Hij teerde voornamelijk op zijn voorraad oudere boekjes, maakte wat stillevens en werkte nog enige tijd als onderwijzer aan de MULO in het Zuiderpark in Den Haag. Rotman heeft het einde van de oorlog niet meer mogen meemaken, in oktober 1944 stierf hij aan een hersenbloeding. Zijn familie hield zich gedurende de Hongerwinter zo goed en zo kwaad als dat ging in leven met de verkoop van Rotmans boekjes.

Pofessor Ezelsvel, Dr Snel en Toontje

Jantje WelgemoedNa zijn overlijden zijn Rotmans strips nog vele malen herdrukt in regionale kranten als Amstelveens Weekblad, Vlissinger Courant, Het Amusantje en Lente-leven. Zijn werk is eveneens verschenen in Duitsland, Joegoslavië, Frankrijk, Ierland, IJsland en Denemarken.

Gerrit Rotman behoort ongetwijfeld tot de grootste strippioniers van ons land. Zijn strips geven bovendien een leuk beeld van de twintiger en dertiger jaren, met veel eigentijdse modebeelden en herkenbare voer- en vliegtuigen. Ook in het buitenland vonden vertalingen van zijn werk vele lezertjes.

Engelse biografie in de Comiclopedia

Register van tekenaars