Jean-Marc van Tol

Jean-Marc van Tol (6 juli 1967) werd geboren in Rotterdam en studeerde Nederlandse letteren. Tijdens zijn studie ontmoette hij Bastiaan Geleijnse en John Reid, met wie hij in 1993 het brutale duo 'Fokke & Sukke' bedacht voor het studentenblad Propria Cures. Deze niets ontziende eend en kanarie met hun scherpe commentaar op alles en iedereen werden al snel populaire cartoonhelden, die hun weg vonden naar Nederlandse kranten en opiniebladen. Jean-Marc van Tol stond voor de keuze om een carrière in de Letteren te volgen, of full-time tekenaar te worden.

Het was op een avond in november 1998, na een feest in Galerie Lambiek ter ere van Don Lawrence' zeventigste verjaardag, dat Jean-Marc in de kroeg aan de overkant belandde met Peter Pontiac, Gerrit de Jager en Windig & De Jong. Hier werd de knoop doorgehakt, een gebeurtenis die Van Tol beschreef in het stripverhaaltje 'Een Historische Gebeurtenis', dat verscheen in de Pincetreeks van De Plaatjesmakers.

Jean-Marc van Tol verliet zijn baan als literatuurspecialist en wijdde zich voortaan alleen nog aan strips en cartoons, in de eerste plaats 'Fokke & Sukke', die hij nog steeds samen met Reid en Geleijnse bedenkt. De blote eend en kanarie Fokke en Sukke, met hun scherpe oog voor actualiteit, verschijnen inmiddels in talloze kranten en tijdschriften in Nederland, met name NRC Handelsblad. Daarnaast zijn er allerhande albums, scheurkalenders, koffiemokken, agenda's, kaarten, schoolspullen en kwartetspelen in de handel gebracht. In 2003 wonnen Reid, Geleijnse en Van Tol de Stripschapprijs.

Naast 'Fokke & Sukke' maakte Van Tol ook eigen strips, zoals 'Ronnie en Sjonnie' voor Striparazzi eind jaren negentig, en 'Kort en Triest' voor Kidsweek (met medewerking van tekstschrijver Herman Roozen). Deze laatste reeks sprookjesparodieën verscheen ook in albumvorm. Daarnaast tekende Jean-Marc een aantal gelegenheidsstrips, zoals 'Opkomst en Ondergang van Fokke en Sukke', 'Moord in Lambiek' (een 24-uurs strip, getekend in Lambiek, 2005) en 'Nieuwe informatie over de dood van President Oswaldo en andere verhalen'.

Van Tol is één van de drijvende krachten in de Nederlandse stripwereld. In 2005 organiseerde hij de eerste 24 Hour Comic Day in Nederland, samen met een tiental collega's in Stripwinkel Lambiek (sindsdien ook overgenomen in het Groninger Stripmuseum en stripwinkels in België). In 2006 lanceerde hij samen met Gerrit de Jager het project 'Strips in Stereo' - een boek waarin stripmakers hun favoriete Nederlandse lied verstripten. De presentatie ging gepaard met een grote happening in Paradiso te Amsterdam, waar alle liederen door de oorspronkelijke zangers ten uitvoer gebracht werden, met op de achtergrond beelden uit het boek.

In 2007 verliet Jean-Marc van Tol de uitgeverij Nijgh en Van Ditmar en startte zijn eigen uitgeverij: Catullus. Hier worden sindsdien alle Fokke&Sukke-uitgaven gepubliceerd, maar ook werk van andere stripmakers, zoals Floor de Goede, Ype Driessen, Hendrik J. Vos, Michiel van de Pol, Edith Kuijvenhoven, Alex Turk en vele anderen.

Samen met Hanco Kolk is hij initiatiefnemer van de enige stripopleiding in Nederland, aan de ArtEZ Design Academy te Zwolle. Ook zorgde hij mede voor de aanstelling van een stripintendant bij het Fonds BKVB in 2009, en de instelling van de Marten Toonderprijs, waaraan 25.000 euro is verbonden.

Meer over Jean-Marc van Tol:

1990-2000: Tijdschriften

1990-2000: Krantestrips

2000-2010: Strips en internet

2000-2010: Krantestrips

Eppo

Wisselstrip

Engelse biografie in de Comiclopedia

foksuk.nl