Stripgeschiedenis

Carol Voges

Mario en de Toverpluisbloem
Mario en de Toverpluisbloem

Carol Voges (geboren Carel Willem Voges te Amsterdam, 19/6/1925, overleden op 10/1/2001) ontwikkelde een vroege belangstelling voor tekenen, terwijl hij opgroeide in het Amsterdamse Betondorp. Zijn vader was tekenaar en schilder, en hij moedigde zijn zoon aan om zijn artistieke ambities te ontwikkelen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog kon hij op vrij jonge leeftijd aan de slag in de animatiestudio van Joop Geesink, waar hij onder meer meewerkte aan een promotiefilm voor de Nederlandse Spoorwegen, 'Pierus Peddelaar'.

Hij werkte vervolgens in de Toonder-Geesink studio als potloodtekenaar voor de vroege 'Tom Poes' afleveringen, die vervolgens werden gecorrigeerd door Toonder en geïnkt door Wim Lensen. Tijdens de oorlog maakte Voges verder satirische tekeningen voor het verzet, evenals illustraties voor bladmuziek (onder meer voor het destijds populaire lied 'Ouwe Taaie').

De avonturen van Tante Pollewop
Tante Pollewop (8/3/1947)

Ook verving hij de Joodse tekenaar Bob Uschi als sportcartoonist in De Telegraaf en werkte hij met Hans G. Kresse samen aan de illustraties voor het boekje 'Nog even een verhaaltje...' van Henk de Wolf.

Na de Tweede Wereldoorlog werd Voges een van de voornaamste illustratoren van De Volkskrant. Voor deze krant maakte hij ook zijn bekendste strip, 'Pa Pinkelman', waarvoor Godfried Bomans de teksten schreef. Het eerste verhaal van de serie liep van 11 november 1945 tot 3 juni 1946 in de Volkskrant. De eerste zes afleveringen verschenen nog onder de titel 'Pa Knetterteen', maar de naam werd al gauw veranderd. De avonturen van Pa Pinkelman en Tante Pollewop bleven tot 1954 in De Volkskrant verschijnen.

Hertog Lieverlui dan Moe, van Carol Voges
Hertog Lieverlui dan Moe (De Tijd, 20-12-1948)

De strip dankte zijn grote populariteit aan de totaal absurde verhalen van Godfried Bomans, waar meerdere malen bekende Nederlandse hoogwaardigheidsbekleders en politici in optraden. Ook Bomans zelf trad regelmatig als "De Schrijver" in de verhalen op. In 1977 maakte Voges nog de decors voor een televisiebewerking van 'Pa Pinkelman en Tante Pollewop'.

Pa Pinkelman en tante Pollewop

Lieverlui dan Moe uit De TijdGodfried Bomans en Pa Pinkelman
Hierboven: Godfried Bomans, de schrijver van de strip Pa Knetterteen, die wij allen kennen onder de naam Pa Pinkelman, komt regelmatig zelf in de strip voor. Vooral, als er wat te feesten valt, is hij graag van de partij!

Hiernaast: de aankondiging van Hertog Lieverlui dan Moe uit De Tijd.

Professor Creghel (1957)
Professor Creghel (1957)

Naast Pa Pinkelman tekende Voges tussen 1949 en 1957 voor de regionale pers en het blad Sportief 'Jimmy Brown, sportheld nr.1', op tekst van H.J. Looman, over een zeer sportieve aap, die zelfs nog werd geselecteerd voor de Oranjehemden. Daarnaast tekende hij 'Professor Creghel' in het Rotterdams Kwartet (1947-1956), 'Hertog Lieverlui dan Moe' in De Tijd (1948-1949), 'De Bewoners van Laag-Wapperen' in Kris-Kras (1956-1957) met tekst van Han G. Hoekstra. Voor Olidin tekende hij 'Opa' (1957-1962) en 'Mex' (1962- 1963).

In de tweede helft van de jaren '40 verschenen er enkele boeken bij uitgeverij Kroonder uit Bussum, waarvoor de illustraties werden verzorgd door Studio Van Bossum-Voges. Het gaat hier om J.P. van Bossum, die na de oorlog ook enkele strips publiceerde in lokale kranten uit Nijkerk en Den Haag. Vermoedelijk was deze Van Bossum familie van de vrouw van Carol Voges, die Van Bossum als meisjesnaam had. Het betreft hier de boeken 'De muizen en de mooie hoed' door Pieter van Hemert (Kroonder, 1945) en de 'Prikkebaard' serie van P.H. Fruithof (Kroonder, 1946), evenals de krantenstrip van 'Professor Creghel'. 

Jimmy Brown door Carol Voges
Jimmy Brown

Toen Sjors in 1954 een zelfstandig tijdschrift van De Spaarnestad werd, startte Voges op tekst van Gerard Michon een serie gags van 'Sjors van de Rebellenclub'. Hiervoorde keerde hij weer terug naar de oorspronkelijke Amerikaanse opzet van de oerstrip door Martin Branner, terwijl Frans Piët voor Panorama de verhollandste avonturenstrip van 'Sjors en Sjimmie' maakte. Voor deze strip viel Voges overigens in 1957 ook nog enige tijd voor Piët in. Toen Piëts avonturenstrip uiteindelijk overstapte naar Sjors, begon Voges vervolgens de strips 'Dinkie' (1963-1967) en 'Bertram' (1968-1969).

Jimmy Brown als BokserJimmy Brown als Kanaalzwemmer

Carol Voges werd in de jaren '50 de huistekenaar van Uitgeverij De Eekhoorn. Hier maakte hij voornamelijk illustraties voor de kinderboekenseries van Henri Arnoldus, zoals 'Pietje Puk', 'Tup en Joep', 'Pim en Pidoe', 'Jokkie', 'Oki en Doki' en 'Tillie en Tiffie'. Ook illustreerde hij 'Edda en Wimmie' van Bouke Jagt, en ontwierp hij de boekomslagen voor verschillende 'Bob Evers' boeken van Willy van der Heide. De Eekhoorn gaf in de jaren '70 ook vier boekjes uit met Voges' oude strip 'Prof. Créghel'.

'Mario en de Toverpluisbloem' verschijnt in 1965 en 1966 in Libelle. Het verhaal is geschreven door Lea Smulders. Het voorwoord luidt als volgt:

"Mario en de Toverpluisbloem is ontstaan uit de opvatting dat ook voor heel jonge mensen alleen het allerbeste goed genoeg is. De schrijfster, Lea Smulders, zegt over dit boek: "Het spijt me helemaal niet, dat ik eraan begonnen ben. Ik vind het schrijven van een strip enig." Carol Voges, de tekenaar, zegt: "Lekker tekenen! Gekke poppetjes met lange neuzen. Jongetjes met een heel gekke muts. Ik kan er zelf wel om gillen.""

Dinky door Carol Voges
Dinkie, uit Sjors nr. 2 van 1967

Carol Voges was tussen 1965 en 1988 eveneens verbonden aan het vrolijke weekblad Donald Duck. Hiervoor maakte hij vele covers en illustraties, maar ook korte verhalen van Donald Duck, Oma Duck, Tokkie Tor, Tom en Pieter en met name Dombo. Vooral door zijn wat mollige, ronde stijl blijven de Disney-verhalen van Voges altijd goed herkenbaar.

Dombo, origineel
De twee kraaien uit een originele Dombo-strip voor Donald Duck

Als illustrator heeft Voges verder nog gewerkt voor de Malmberg bladen Okki en Taptoe. Voor Bobo tekende hij in 1972 'Wolla-Wolla'. Zijn laatste levensjaren verbleef Voges in het Rosa Spierhuis in Laren, waar hij door bleef werken in zijn als tekenstudio ingerichte kamer. Tot op hoge leeftijd maakte hij nog steeds illustraties met de Sesamstraat-figuren voor Bobo.

Carol Voges, 1993
Foto uit 1993, door Alexandra Verburg (detail)

Engelse biografie in de Comiclopedia

Register van tekenaars

ansichtkaart van Carol Voges
Ansichtkaart uit 1947