Stripgeschiedenis

Wilma van den Bosch

Prinses Aster by Wilma van den Bosch
'Prinses Aster' (2001).

Wilma van den Bosch heeft vanaf de jaren 1980 tot 2017 als huistekenaar voor de Nederlandse Disneybladen gewerkt. Ze staat ook bekend als kinderboekenillustratrice en als bedenker van haar eigen stripreeks 'Prinses Aster'. Tussen 2013 en 2017 tekende ze ook voor het meidenblad Tina.

Vroeg leven en carrière
Wilma van den Bosch werd in 1956 geboren in Welland, Canada, als de dochter van Nederlandse emigranten. Toen zij tien jaar oud was, keerde het gezin terug naar Nederland. Ze raakte via het werk van Charles Schulz ('Peanuts') en kinderboekenauteur Dr. Seuss in strips geïnteresseerd. Ze besloot haar eigen artistieke carrière na te streven nadat ze een interview met de Belgische striptekenaar Morris las in De Volkskrant. Ze begon zelf te schrijven, en probeerde haar verhalen te verkopen aan Nederlandse uitgevers. Het was Ed van Schuijlenburg, art supervisor van de Nederlandse Disney-tijdschriften, die haar vroeg om verhalen te schrijven voor het weekblad Donald Duck. In 1984 verkocht ze haar eerste verhaal aan hoofdredacteur Thom Roep in 1984, en bleef in de jaren nadien op regelmatige basis verhalen voor het blad te schrijven. Veel van haar vroege verhalen waren getekend door José Colomer Fonts, Dick Matena of Carol Voges en hadden vooral B-figuren in de hoofdrollen, zoals 'Tokkie Tor', 'Willie Wortel', 'Hiawatha', 'Pluto', 'Panchito' en 'Dumbo'. Ook schreef ze verhalen met 'Hortensia Heks' of 'Elmer de Olifant', twee meer obscure personages uit het Disney-universum.


Timboektoe verhaal uit Donald Duck #28, 2002. © Disney.

Disney-tekenaar
Vanaf 1986 begon ze haar eigen verhalen te illustreren, beginnende met het personage 'Hiawatha'. Uiteindelijk werd ze huistekenaar op de redactie van uitgeverij VNU (later Sanoma), waar ze enkele decennia werkte onder supervisie van Frans Hasselaar, naast andere studiotekenaars als Ed van Schuijlenburg, Michel Nadorp, Viktor Venema en Jan-Roman Pikula. Van den Bosch leverde illustraties voor covers en rubrieken in het weekblad Donald Duck, vooral de brievenbuspagina, spelletjes, puzzels, artikelen uit de Duckstadkrant en de etymologische sectie 'Weet Wat Je Zegt!' door redacteur Jim van der Weele. Ze heeft ook diverse drukbevolkte posters getekend, vooral die rond het thema 'Zoek de Vier' in 2011 en 2012. Alhoewel Van den Bosch vanaf de jaren 1980 vooral aan illustraties werkte, schreef en tekende ze ook een bijzondere reeks verhalen over Donald Ducks belevenissen in Timboektoe (1999-2001). Timboektoe (dat ietwat verschilt van de echte locatie in Mali) was al jaren een running gag in veel van Donalds avonturen. Veel Duck-verhalen eindigden met Donald die vernieling zaait in Duckstad en dan naar Timboektoe vlucht tot de gemoederen weer bedaard zijn. De lezers hadden hem echter nooit deze locatie zien bezoeken. 

Winnie de Poeh by Wilma van den Bosch

Disneyland
Van den Bosch maakte haar voornaamste werk in de jaren 1990 echter voor het pre-school blad Disneyland. Ze maakte vele illustraties met de personages uit de 'Winnie de Poeh' wereld, maar ook de 'Disney Baby's' stripreeks (1990-1998), met Donald en zijn vrienden tijdens hun vroegste jaren in de hoofdrol. De reeks vond haar oorsprong in Frankrijk, waar Claude Martin al sinds 1986 afleveringen van 'Bébés Disney' tekende. De Nederlandse gags werden geschreven door ofwel Wilma van den Bosch zelf, ofwel Pascal Oost. Tussen 1996 en 2002 tekende Wilma vele spreads met jongere Disney-personages als Kwik, Kwek en Kwak, Juultje, Lizzy en Babetje en Puk en Max in diverse activiteiten en fantasy-settingen. Deze tekeningen werden in 2008 in Donald Duck Junior herdrukt. 


Droomspread uit Donald Duck Junior #25, 2009. Het origineel stond in Disneyland #7, 1999). © Disney

Katrien & Donald Duck Junior
Tussen 1999 en 2006 verzorgde Wilma het meeste tekenwerk voor het blad Katrien, dat zesmaal per jaar verscheen. Dit omvat het merendeel van de coverillustraties, maar ook gags en langere verhalen met Katrien en haar nichtjes Lizzy, Juultje en Babetje. Van den Bosch schreef het meeste van deze strips zelf; andere verhalen werden gemaakt in samenwerking met haar partner Pascal Oost en redacteur Simone Ruitenbeek. Tussen 2008 en 2010 produceerde ze ook tekenwerk voor Donald Duck Junior, waaronder spelletjes en puzzels met Ruitenbeek en een aantal verhalen geschreven de redacteurs Jos Beekman, Jim van der Weele en Ferdi Felderhof. 

Donald Duck cover by Wilma van den BoschKatrien cover by Wilma van den Bosch

Prinses Aster
Wilma van den Bosch is verder de auteur van haar eigen stripreeks 'Prinses Aster' (1999-2001). Aster is de prinses van de kleine, afgelegen planeet Eureka. Omdat haar vader, koning Zolaf Leeuwenmoed, bang is voor het donker, wordt haar planeet constant verlicht. Hierdoor zijn de bewoners van Eureka zich niet bewust van de rest van het universum. Aster is een nieuwsgierig meisje en trekt er met de hulp van astroloog Zenitnadir opuit. Haar missie om een ster te vangen brengt haar op andere planeten, waar ze bijzondere schapsels ontmoet, waaronder een stel ruimtepiraten. Van den Bosch begon aan de strip te werken toen haar dochter net geboren was. Het duurde zeven jaar voordat zij met haar partner Pascal Oost het project volledig vorm hadden gegeven. Twee lange 'Prinses Aster' verhalen verschenen in 1999 en 2001 in Donald Duck weekblad. Daarna werden zij door Sanoma en Silvester in boekvorm uitgebracht. In 2002 kreeg Wilma van den Bosch de Stripschappenning in de categorie "Beste Jeugdstrip" voor het eerste 'Prinses Aster' album, 'Het licht van Eureka'. De scripts voor een derde en vierde verhaal zijn voltooid, maar nooit verder uitgewerkt.


Editorial strip from Tina #8, 2016.

Non-Disney werk (Bobo & Tina).
Behalve haar reguliere werk voor Donald Duck verzorgde Wilma tijdens de jaren 1980 ook illustraties voor het peuterblad Bobo, evenals cartoons en strips met de mascotte van het meidenblad Tina tussen 2013 en 2017. Tina's nieuwe striptitel was ontworpen door Jan Vriends en in 2013 geïntroduceerd. Het is een veel jongere Tina dan de oorspronkelijke mascotte, die in 2010 werd afgevoerd. Vanuit de garage naast haar huis, helpt Tina haar ouders om de pagina's van het blad te vullen, samen met haar vrienden Puck en Fabio. Van den Bosch inkte in 2014 bladzijden die door Vriends werden geschetst, maar tekende vooral de wekelijkse cartoons en gagstrips op Tina's postpagina, evenals speciale afleveringen voor vakantieboeken en specials, die werden geschreven door redacteur Bas Schuddeboom

comic from Inktpot #1, featuring Dick Bruna, art by Wilma van den Bosch, 2003
'Greetings from Neverland' (Inktpot #12, 2007), waarin ook de figuur Shinigami uit de manga 'Death Note' van Tsugumi Ohbaen en Takeshi Obata optreedt.

Freelance werk
In 2005 volgde Wilma Wout Paulussen op als de tekenaar van 'Jan Kaman' (ook bekend als 'Jan de Man'), een voetbalstrip geschreven door Herman van Veen en Jan Bart Dieperink voor de KNVB. Ze tekende de strip twee jaar lang, tot 2007, toen de KNVB stopte met haar ledenbladen. Wilma was verder verbonden met met de Stichting Teken Mijn Verhaal (2000-2010), die door Gerrie Hondius in leven was geroepen om stripauteurs een verhaal te laten tekenen dat door gehandicapte kinderen bedacht was. Ze heeft ook autobiografische verhalen bijgedragen aan het Utrechtse kunstblad De Inktpot (2003-2007), het tienjarige verjaardagsboek van het Kennemer Gasthuis (2001), daklozenkrant Straatnieuws (2007), de stripkrant van de Nederlandse striptekenaarsvereniging BNS (2010) en het Martin Lodewijk-nummer van Stripglossy (december 2016). Samen met haar Inktpot-collega's maakte ze het collectieve boek 'De Halsdoek van Cunera' (2015) over de patroonheilige van de stad Rhenen.  


'Bartje Krulstaart' (Uit: BNS Stripkrant, 2010)

Kinderboeken en illustratiewerk
Wilma van den Bosch schrijft en illustreert verder kinderboeken. Ze heeft de illustraties gemaakt voor 'Jack de ruimteridder' (2016) en 'Vlucht uit het spullenparadijs' (2017) door Martine Glaser, 'Fien is een vijfhoekje' (2017) door Nadja van Sever, en 'Het Grote Kinderliedjesboek' (2017) door Walter Verbeecke en Bettine van der Sluis. Haar eigen verhaal over het monstertje 'Ikniet' werd in 2013 in de iStore uitgebracht. Samen met Pascal Oost heeft ze strips in opdracht gemaakt, waaronder het album 'Guus & Truus maken er (meer) werk van' (2005) voor de medewekers van De Meergroep, een organisatie voor sociale werkvoorziening. In 1988 had ze al de korte strip 'Gowo en het grote ruimteavontuur' gemaakt voor Golden Wonder chips, in samenwerking met Ed van Schuijlenburg.

Wilma van den Bosch heeft verder tekenwerk gemaakt voor Disney-merchandising voor Hausemann & Hötte (Jumbo), Depa Disposables, Vadobag en Wings Sportsware. Toen ze eind 2017 boventallig werd verklaard na een reorganisatie van haar werkgever Sanoma, richtte ze zich op haar hobby fotografie. Sindsdien heeft ze geëxperimenteerd met een reeks foto's in stripstijl met een pop van haar 'Ikniet' monster in de hoofdrol, die ze op haar sociale mediakanalen post. Ze heeft ook haar illustratiewerk voor Bobo hervat. 

Wilma van den Bosch
Wilma van den Bosch in de Hoofddorpse Disney-tekenstudio in Hoofddorp (2016).

Wilma's website

Engelse biografie in de Comiclopedia
Register van tekenaars