Stripgeschiedenis

Def P

Verfallstad, by Def P

Def P staat in de Lage Landen vooral bekend als de ex-frontzanger van de groep Osdorp Posse. Hij schreef hun teksten, ontwierp hun albumhoezen en promotionele tekeningen en was algemeen verantwoordelijk voor hun publieke imago en creatieve visie. Tijdens de late jaren 1980 en vroege jaren 1990 was de Osdorp Posse de eerste hiphopgroep die rapliedjes in het Nederlands opnam met de bedoeling ernstig genomen te worden. Ze bereikten dit doel tenslotte en legden hiermee de fundamenten voor Nederlandstalige hiphop, oftewel "Nederhop". Tijdens hun twintigjarig bestaan kreeg de groep zowel in hun vaderland als Vlaanderen een cultstatus. De Osdorp Posse wist altijd de concurrentie voor te blijven met intelligente teksten die tot nadenken zetten. Ze namen een anti-commercieel standpunt in en sneden diverse taboe-onderwerpen aan. Buiten hun cultaanhang wekten ze ook bewondering op met hun creatieve en krachtige interpretaties van de Nederlandse taal, vol woordspelingen, dubbele bodems en zelfbedachte neologismen. Def P begon ook een lange solocarrière en bleef actief als tekstschrijver, auteur, schilder, platenproducer, gastzanger en occasioneel radio-dj. Minder bekend is dat hij ook één stripboek heeft uitgebracht: 'Verfallstad' (2000).

Jonge jaren
Def P werd in 1969 in Amsterdam geboren als Pascal Griffioen. Tussen 1982 en 1990 studeerde hij grafisch ontwerp aan de Amsterdamse Grafische School. Nadat hij afgestudeerd was werkte hij vijf jaar als een advertentieontwerper. Zijn grafische invloeden zijn M.C. Escher, Eric Schreurs, Hein de Kort en graffiti-kunstenaars. Hij was ook zelf als een graffitischilder actief onder de naam "Destroy". Op de middelbare school werd hij verliefd op hiphop en begon hij zijn eigen nummers op te nemen.

Osdorp Posse
In 1989 richtten hij en zijn neef Marco Moolhuizen (DJ IJsblok, een letterlijke vertaling van de naam van de beroemde rapper Ice Cube) hun eigen rapgroep op, versterkt door de broers Arthur en Robin Bezuijen (die zich respectievelijk King en Seda noemden). Ze noemden zichzelf de Osdorp Posse, waarbij het woord "Osdorp" verwees naar de Amsterdamse buurt waar ze opgegroeid waren. Griffioen koos zelf het pseudoniem Def P en werd de leadzanger en songschrijver. In tegenstelling tot veel andere rapacts in Nederland en België zong de Osdorp Posse in het Nederlands in plaats van het Engels. Er waren al eerdere Nederlandstalige rapgroepen geweest, zoals het Antwerps-Gentse rapduo De Gantwerp Rappers (vooral bekend vanwege 'Poopeloo', 1980) en zelfs komiek Urbanus had ooit een raphit met 'De Scratchin' Zwaantjes' (1984), maar al deze muzikanten waren in essentie humoristische noveltygroepen. Al in het prille begin presenteerde de Osdorp Posse zichzelf als een ernstige groep. Ze hadden een ironische aanpak, maar hun teksten reflecteerden oprechte sociaal bewuste boodschappen. Meer dan andere Nederlandstalige rapgroepen destijds probeerden ze verschillende aspecten van de hiphopsubcultuur in hun eigen taal te verwerken, zoals "flowing", "battling" en "diss tracks". De beats waren catchy, hun boodschappen krachtig en de verbaal briljante teksten bevatten heel wat geniale woordspelingen. Ze vertaalden bepaalde hiphoptermen letterlijk ("old school" werd "oude school") of gebruikten opzettelijk Nederlandse woorden die hetzelfde klonken, maar niet hetzelfde betekenden ("hardcore" werd "gezongen door het haardkoor").

Sommigen merkten op dat de band méér deed om de Nederlandse taal te promoten dan menig ander goedbedoeld initiatief door taalcomités. En in plaats van pure feest-rap te brengen haalden ze hun inspiratie uit underground rapgroepen en -artiesten met betekenisvolle teksten, zoals Public Enemy. De Osdorp Posse rapte over politiek, religie, misdaad, racisme, drugs, prostitutie, depressie en commercialisering. Bepaalde liedjes waren parodieën op horrorcore rap en volgden soortgelijke waanzinnige verhaallijnen over sensationele misdaden. Gezien de meeste Nederlandstaligen nooit echt aandacht spendeerden aan Engelstalige hiphopteksten waren ze veel meer verrast en gechoqueerd toen de groep hetzelfde deed. Immers: ditmaal konden ze elke zin begrijpen.

Geendagsvlieg
Tekening voor de hoes van 'Geendagsvlieg'.

Groeiend succes
In hun vroege jaren werd de Osdorp Posse voornamelijk uitgelachen en onderschat. Hun compromisloze onderwerpen verhinderden dat ze veel airplay kregen. Anderen zagen hen louter als de zoveelste novelty-act, puur omdat ze in hun moedertaal zongen. Deze verkeerde indruk werd ook gevoed door het ongewenste low-fi geluid van veel van hun vroege platen. De groepsleden hadden een "doe-het-zelf" aanpak en werkten met hun eigen primitieve drumcomputers en draaitafels. Ze namen voor een klein onafhankelijk label op, Djax, dat geen ervaring had met hiphop opnemen. Het voordeel was echter dat ze totale creatieve vrijheid kregen. Mond-tot-mondreclame en populaire concerten bezorgden hen zowel in Nederland als Vlaanderen een cultstatus. Tegen de tijd dat hun vierde album verscheen, 'Afslag Osdorp' (1995), brak de groep eindelijk door naar de mainstream.

Het succes bood Def P de kans om zijn baan in de reclamewereld vaarwel te zeggen en zich op zijn véél lucratiever en bevredigender beroep als hiphopartiest te concentreren. Los van het feit dat hij al hun liedjes schreef pende hij ook hun autobiografie, 'Oud en Nieuw' (1998), en de uitvoerige onafhankelijke documentairefilm 'Als De Schijt De Ventilator Raakt', die als bonus-dvd aan hun CD 'Hollandse Hardcore Hiphop Helden' (2005) werd toegevoegd. De "rijmbom" was ook het brein achter hun videoclips en ontwierp hun bandlogo, T-shirts, posters, flyers, logos, tatoeages en albumcovers. De meest opvallende CD-hoes was die van 'Geendagsvlieg' (1997), in samenwerking met artiest Dadara gemaakt.

Vanaf het moment dat de Osdorp Posse meer media-aandacht kreeg namen pers en publiek hen ook meer serieus. Hun pioniersrol in de ontwikkeling van Nederlandstalige hiphop, of "Nederhop" zoals het zo vaak genoemd wordt, werd erkend. Het bracht zelfs een Vlaams subgenre voort: "Frithop". Rond dezelfde tijd hadden ze ook voldoende geloofwaardigheid om popzanger Henny Vrienten (van Doe Maar) als gastzanger te laten optreden op de track 'Onkwetsbaarheid Is Eenzaamheid' van hun album 'Geendagsvlieg' (1997). Def P keerde de gunst terug door te rappen tijdens het nummer 'Aan De Bewoners Van Dit Pand' op Doe Maar's eerste album in 15 jaar: 'Klaar' (2000). De Osdorp Posse scoorde ook enkele hits rond deze periode, zoals 'Geen Clubhit' (1997), 'Biobakmuziek' (1997) en 'Origineel Amsterdams' (2000). In 1999 richtte Def P hun eigen onafhankelijke platenlabel op, Ramp Records, dat al hun eigen verdere output uitbracht, waaronder zijn vier soloplaten 'Cryptokilostijl' (1999), 'Het Ware Aardverhaal' (2001), 'Pascal Rascal' (2007) en '30xPi' (2016). Het label produceerde ook platen door andere rapacts, waarvoor Def P af en toe gastzang en albumhoesontwerpen verzorgde.


'Verfallstad'

Andere activiteiten
Def P is ook actief in andere media. Hij had columns in bladen als EssensiE, Pauze en TattooPlanet. Hij heeft poëzie geschreven die hij voorlas tijdens literaire festivals en ook in literaire bladen werden gepubliceerd. De Nederlandse hiphoplegende presenteerde ook zijn eigen radioshow 'Tegenwicht voor Evenwicht' (2001-2011) op Kink FM. Hij maakte ook een hoorspel, 'Het Ware Aardverhaal', voor de educatieve radiozender RVU, dat in 2001 ook als solo-album werd uitgebracht. Voor dezelfde zender creëerde hij ook de documentaires 'Ondergronds Verzet' en 'Hoe Realistisch Is Onze Realiteit?'. Voor het kanaal RVU presenteerde Def P 'Nachtland' (2004), een show over artiesten die door het nachtleven werd geïnspireerd, terwijl hij rond dezelfde tijd liedjes schreef en rapte voor het educatieve kinderprogramma 'Het Klokhuis'. Def P schreef verder ook toneelstukken, waaronder hiphop-adaptaties van Peter Weiss' toneelstuk 'Marat/Sade' en William Shakespeare's 'Een Klucht vol Verwarring', 'Romeo en Julia', 'Macbeth' en 'De Feeks Wordt Getemd'.

Toch negeerde hij zijn wortels in grafisch ontwerp niet. In september 2000 publiceerde hij het stripboek 'Verfallstad'. Het boek bood een strip aan over een stad in verval. Straatbendes die hun gevoel voor normen en waarden verloren zijn maken het leven onveilig. Hoewel hij het project leuk vond onderschatte hij enigszins het harde werk dat in handmatig tekenen en kleuren kroop. Bijgevolg is 'Verfallstad' geen 100 procent puur stripboek, maar bevat ook columns die hij eerder in bladen publiceerde. Tijdens de jaren 2000 werkte Def P samen met graffiti-artiest Juice en undergroundtekenaar Peter Pontiac. Samen maakten ze vijf triptieken rond het thema 'Planeten'. Eén hiervan, 'Planet Mokum', werd in de hoes van het Osdorp Posse-album 'Tegenstrijd' (2003) gebruikt.

Planet Mokum
'Planet Mokum', door Peter Pontiac, Juice en Def P.

Solocarrière
In 2009 ging de Osdorp Posse uit elkaar omdat de leden zich meer op hun gezinnen wilden richten. Def P zette zijn solocarrière verder. In de lente van 2012 publiceerde hij een online kunstboek waarin al zijn schilderijen, tekeningen en ontwerpen verzameld werden. Het werd op zijn persoonlijke website en via de i-Store beschikbaar gesteld. Op 1 september 2016 richtten Def P en zijn vriend en collega Frank Moos een grafische firma en website op die Designbazen heet. Samen met Schoolly D., Serge Buyse en Adam Wallenta blijft hij één van de weinige hiphopartiesten die strips getekend heeft.

Def P

www.defpenco.nl

Engelse biografie in de Comiclopedia
Register van tekenaars

Biografie door Kjell Knudde