Stripgeschiedenis

Peter van Dongen

art by Peter van Dongen
Rampokan - Java

Peter van Dongen (Amsterdam, 21 oktober 1966) is een Nederlands illustrator, commercieel tekenaar en graphic novel-auteur uit Amsterdam. Hij staat bekend om zijn gebruik van de "Klare Lijn" in de traditie van Hergé en E.P. Jacobs. Alhoewel hij al sinds de jaren 1980 actief is heeft de meticuleuze Van Dongen een klein, maar alom geprezen oeuvre. Zijn meesterwerk is de graphic novel-reeks 'Rampokan', waarin hij de geschiedenis van Nederlands-Indië onderzoekt, het land van zijn voorouders.

postzegel door Peter van Dongenpostzegel door Peter van Dongen
Twee postzegels uit de serie: Uit het Postzegelalbum van Joost Veerkamp (1999)

Geboren in 1966 in Amsterdam studeerde Van Dongen af als reclametekenaar aan de Amsterdamse Grafisch Lyceum. Hij publiceerde zijn eerste strips tijdens de vroege jaren 1980 in amateur- en alternatieve bladen als Rebel Comix en De Balloen. In 1986-1987 maakte hij de reclamestrip 'Prince en Buster' die op de achterpagina's van Wordt Vervolgd verscheen en bedoeld was om abonnees aan te trekken. In 1990 publiceerde hij zijn eerste graphic novel, 'Muizentheater', een aangrijpend verhaal over twee jonge mannen uit de arbeidersklasse die in het Amsterdam ten tijde van de Grote Depressie opgroeien. Een aangenaam element aan 'Muizentheater' is dat het één van de weinige boeken over Amsterdam is waar geen kanalen in voorkomen - van Dongen haat immers clichés. 'Muizentheater' leverde Van Dongen de Nederlandse Stripschapprijs voor "Album van het Jaar" op in 1991.

Rebel Comix by Peter van Dongen
Drayer (Rebel Comix #2)

Van Dongen bleef tijdens de jaren 1990 als reclametekenaar werken, waardoor het haast een decennium duurde alvorens hij een nieuw boek publiceerde. Dit werd 'Rampokan-Java' (1998), een verhaal over de onafhankelijkheidsstrijd in de voormalige Nederlandse kolonie Indonesië, dat zelfs nog beter werd ontvangen dan zijn voorganger. Voor het plot teerde hij grotendeels op de levensverhalen van zijn moeder en grootmoeder. Het verhaal werd in een prachtige Klare Lijn-stijl met sepia kleuren verteld - de echo van Hergé's koloniale klassieker 'Kuifje in Afrika' weerklinkt voortdurend op de achtergrond. 'Rampokan' werd mede door Joost Swarte vormgegeven en leverde zowel tekenaar als uitgever de Nederlandse Prijs voor Beste Boekontwerp (1999) op. In 2004 verscheen het tweede deel, 'Rampokan-Celebes'. In 2005 organiseerde Van Dongen een reeks tentoonstellingen met tekenwerk door Indonesische artiesten zoals Tita en Anto Motulz, die op verschillende locaties in Java gehouden werd.

Rampokan Celebes, by Peter van Dongen
Rampokan - Celebes

Zijn strip 'Drie Dagen in Rio' verscheen in 2013 bij Oog & Blik/De Bezige Bij, gevolgd door een Engelse editie bij Grant International. Het was een stripalbum in opdracht, over de reizen die Lennart Björk, eigenaar van het kledingmerk Gant, had gemaakt tijdens zijn jonge jaren. De Nederlandse schrijver Adriaan van Dis, die sterk onder de indruk was van 'Rampokan', benaderde Van Dongen voor een bewerking van zijn semi-autobiografische roman 'Familieziek'. De roman gaat over de problemen van een getraumatiseerde familie die net vanuit Nederlands-Indië naar Nederland is verhuisd. De artiest aanvaardde het voorstel en werkte bijna tien jaar aan het project, terwijl hij regelmatig samenkwam met de auteur. Van Dongen gebruikte aanvankelijk elementen uit zijn eigen familie-achtergrond, maar Van Dis was hier op tegen. Hij stond echter wel toe dat de artiest een iets vrijere interpretatie van het verhaal hanteerde dan bijvoorbeeld Dick Matena doet in zijn adaptaties van literaire werken. Het boek werd in 2017 onder veel media-aandacht uitgebracht. Ter toevoeging kunnen we nog vermelden dat Van Dongen samen met Teun Berserik en schrijver Yves Sente aan een verhaal van Edgar Pierre Jacobs' 'Blake en Mortimer' werkt. Zijn tekenwerk verschijnt in tijdschriften en kranten zoals Onze Taal, Het Parool, VPRO Gids, Vrij Nederland en NRC Handelsblad. Onder Van Dongens commerciële klanten bevinden zich DSW, Martinair en Capgemini, voor wie hij de strip 'Capman en Femini' maakt. Hij heeft ook een olieverfschilderij gemaakt voor het Nationale Scheepvaartmuseum in Amsterdam.

Op 19 januari 2018 werd aangekondigd dat Peter van Dongen de winnaar is van de Stripschapprijs 2018.

folder by Peter van Dongen

Engelse biografie in de Comiclopedia

Register van tekenaars