Stripgeschiedenis

Stefan de Groot


'Kwab en de Wereld van Watals?'

Stefan de Groot is een Nederlands beeldend kunstenaar, die actief is in verschillende creatieve velden via zijn bedrijf Creative Cave. Hij maakt strips, tekenfilmpjes, interactieve ontwerpen, motion graphics voor apps en is een specialist in het visueel verhalen vertellen voor musea en schilderen met de iPad. Als stripauteur kwam hij tijdens de jaren 1990 onder de aandacht met de avonturen van het nijlpaard 'Kwab', een personage dat zogenaamd voortkwam uit een reeks tekenfilms uit het tijdperk van de stille film. De Groot baat ook Striptekenaars.nl uit, een agentschap voor strips en illustraties in opdracht.

Jonge jaren en vroege carrière
Stefan de Groot werd op 3 januari 1968 in Brussel, België, geboren als kind van Nederlandse ouders. Hij begon op vroege leeftijd te tekenen en ontwikkelde een passie voor muziek. Gefascineerd door de wereld van Disney leerde hij op tienjarige leeftijd Engels door biografieën en andere boeken over Walt Disney te lezen. Later moest hij kiezen tussen zijn twee talenten en besloot percussie voor jazz en lichte muziek te studeren aan het Rotterdamse Conservatorium (1989-1990) en nadien in Alkmaar (1990-1993). In zijn vrije tijd begon hij ook aan strips en illustraties te werken. Tot zijn grote invloeden behoren striptekenaars als Walt Kelly, Marten Toonder, Yves Chaland, Will Eisner, Piet Wijn en Jeff Smith. Samen met zijn ex-leraar Paul Rooyackers publiceerde hij in eigen beheer en beperkte oplage drie geïllustreerde boekjes over 'Professor Dr. Anton Mol'. Dr. Mol is een mol die zeldzame diersoorten onderzoekt. Eén van de eerste dieren die de mol ontmoet is het nijlpaard 'Kwab', die algauw zijn eigen stripreeks kreeg, geschreven en getekend door enkel De Groot zelf. Het zelfuitgegeven 'Kwab en het Refrigeraat' (1992) werd in klassiek tekststripformat uitgebracht. Een polsblessure beëindigde uiteindelijk zijn muzikale ambities en vanaf 1994 focuste De Groot zich volledig op een tekencarrière.

Kwab poster by Stefan de Groot Kwab poster by Stefan de Groot
Film posters uit de jaren 1920, ontworpen door De Groot om het fictieve verhaal van Kwab's oorsprong te ondersteunen.

Kwab
Vanuit zijn passie voor klassieke animatie wordt Kwab het nijlpaard voorgesteld alsof hij uit de jaren 1920 afstamt. De Groot bedacht een achtergrondverhaal over zijn grootvader "Marinus Hollanders", die een aantal tekenfilmpjes met 'Kwab het Cloecke Nijlpaard' animeerde via zijn fictieve Haarlemse "Teekenfilmfabriek Hollandia". Om dit concept te illustreren ontwierp De Groot een aantal "authentieke" filmposters voor deze tekenfilms uit het tijdperk van de stomme film. 'Kwab van het witte doek' (1996) werd via Yellow Paper Publishers uitgebracht en laat de schrijver in interactie gaan met de herontdekte creatie van zijn grootvader in een mix van klassieke strip en fotostrip. Stripschrift trapte in de hoax, gezien ze blij waren dat "lezers de kans hadden vertrouwd te raken met een stukje vergeten tekenfilmgeschiedenis" (Stripschrift #298). Ook Zozolala prees dit "eerbetoon aan de grootvader van de kunstenaar." (Zozolala #92).

In 1998 publiceerde De Groot in eigen beheer enkele ministrips waarin Kwab de hoofdrol speelt in literaire klassiekers, waarna de schrijver verderging met het meer epische verhaal 'Kwab en de Wereld van Watals?'. Het eerste verhaal, 'De Retroflits' (1999) zit vol meta-humor en laat Kwab zijn vorige avonturen op het witte doek opnieuw beleven, alvorens in de "wereld van Watals" te belanden. Uitgebracht door Gopher Publishers in Groningen was 'De Retroflits' in januari 2000 het eerste Nederlandse stripboek dat enkel online via printing-on-demand besteld kon worden. Tijdens de zomer van 2000 bracht Gopher ook een Engelse editie uit, 'The Retroflash: Kwab and the World of Whatif?'. Altijd in de voorhoede wat nieuwe technologie betreft, experimenteerde De Groot tegelijk al met het e-book, webcomics en motion comics. Toch kwamen Kwabs papieren avonturen ten einde. Distributie via normale boekhandels was onmogelijk, gezien Gopher weigerde kleinhandelaars gunstige marges aan te bieden. In 2001 begon De Groot nieuwe afleveringen op de website kwab.net te posten en vanaf 2004 op het Kwab weblog. Beiden zijn nu niet langer in werking en het personage zelf werd lange tijd op non-actief gesteld.


Professor Dr. Anton Mol - 'De Laatste Wereldkampioenschappen'.

Creative Cave
Stefan de Groot is vooral actief als een multimediakunstenaar via zijn eigen Creative Cave studio in Haarlem. Hij maakt illustraties, tekenfilmpjes, concepten en apps en ontwerpt interactieve multimedia-ervaringen voor musea. Creative Cave publiceert ook kinderboeken, prentenboeken en strips voor drukwerk en interactieve eBooks met geluid en animatie. Tot zijn commerciële klanten behoren de KLM, Stichting Kinderpostzegels, VKG Recycle en de lokale zender RTV-Noord. Tegen 2003 had De Groot geëxperimenteerd met een interactieve online strip over zonne-energie die 'Het Zonneschip' heette. Samen met John Croezen was hij verantwoordelijk voor de tekenfilmserie gebaseerd op Dick Bruna's 'Nijntje', die de KRO in 2008 uitzond. Vanaf 2010 specialiseerde hij zich in tekenfilms gebaseerd op kinderboekenillustraties voor apps, zoals 'Timo en het Toverboek' en 'Timo en het Toverstokje' door Rian Visser en illustrator Klaas Verplancke, evenals 'De Gelukkige Olifant' door cabaretier Youp van 't Hek. Hij werkte ook opnieuw samen met Paul Rooyackers om hun eerdere 'Anton Mol' boeken om te werken tot het interactieve audioboek 'Anton Mol en de ontdekking van het eiBoek' (2014), waarbij De Groot zowel animatie als de stemmen verzorgde. Creative Cave bracht ook het eBook 'Olivier Flap Kleuravontuur' (2014) uit, waarin de kleine olifant optrad die in de jaren 1990 door Dirk Arend was bedacht.

Striptekenaars.nl
Behalve zijn multimedia-activiteiten managet De Groot sinds 2004 ook Striptekenaars.nl, een creatieve studio voor strips en ander tekenwerk (zoals puzzels en kleurboeken) voor druk en digitale media. In een vroeg stadium werkte De Groot samen met Nederlanders als Dirk Arend (adviseur) en Piet Zeeman (scenarist), maar vandaag de dag worden veel projecten vervaardigd in samenwerking met de Argentijnse tekenaar Atilio Millan. Striptekenaars.nl maakt strips voor organisaties en bedrijfsbladen en ontwerpt mascottes voor campings en recreatieparken. Tot de meer opmerkelijke producties behoren de dagstrip 'Fondsie & Friends' voor het 3FM fonds (gericht op de steun van humanitaire acties en niet-commerciële organisaties), het kinderboek 'Dex & Zo' voor de Dex Stichting, de strip 'Huize Nooitgedacht' voor het blad van De Hypotheker en 'Professor Kruisinga en de Luizenjager' (2012) voor het kweeklab van de Universiteit van Wageningen. Striptekenaars.nl was ook verantwoordelijk voor een satirische tien-paginastrip voor de Maxima special van Morks' Magazijn (2011).

iPad schilder
Stefan de Groot is een expert in impressionistisch en realistisch tekenen en schilderen op de iPad. Hij verspreidt zijn kennis via boeken, workshops en via tutorials op zijn YouTube account 'Stayf Draws'. Hierdoor werd hij door Apple uitgenodigd om de nieuwe iPad Pro en Apple Pencil in Amsterdam te demonstreren. Populaire projecten zijn zijn 'LookUp Haarlem' reeks met details van gebouwen uit zijn thuisstad Haarlem en zijn multimediatentoonstelling 'We Gaan Naar Zandvoort!', die in november 2018 in het Zandvoort Museum opende. Met een reeks iPad schilderijen volgde De Groot de route van de oorspronkelijke tramlijn Amsterdam-Zandvoort uit de jaren 1920, zowel vanuit een historisch als eigentijds perspectief. Ook deel van de tentoonstelling is een groot panorama van het recreatieve Zandvoortse strandleven in 1928.

In 2016 werd Stefan de Groot genomineerd voor de culturele prijs De Olifant.


Deel van Stefan de Groot's Zandvoort panorama.

creativecave.com
www.striptekenaars.nl

Engelse biografie in de Comiclopedia
Register van tekenaars

(Tekst door Bas Schuddeboom)