Stripgeschiedenis

Margreet de Heer

Religie in Beeld by Margreet de Heer
Religie in Beeld

Margreet de Heer, die zich af en toe bedient van het pseudoniem Senoeni, is een Nederlandse striptekenares die internationaal is doorgebroken met haar informatieve stripboekenreeks '... In Beeld' (sinds 2007). Deze inzichtrijke en grappige kijk op verschillende onderwerpen als filosofie, religie, wetenschap, wereldheersers en liefde is ook in het Engels, Portugees en Koreaans vertaald. Haar langstlopende titels zijn humoristische strips als het nog steeds lopende 'Mijntje' (2004-...), 'Isa' (2004-2008) en 'Stella' (2005-2008). De Heer is ook actief als stripscenarist voor reeksen als 'Nino & Nena', 'Okki' en 'Stuntelman'. Ze heeft doorheen de jaren verder jong talent begeleid, vooral via haar eigen uitgeverij Senoeni. Verder was De Heer ook de originele redacteur van de Lambiek Comiclopedia tussen 2000 en 2005.

Ze werd op 27 oktober 1972 geboren in Leiden en groeide vervolgens op in het noorden van Nederland als de dochter van twee dominees van de Nederlands Hervormde Kerk. Ze vertrok in 1990 naar Amsterdam om aldaar aan de universiteit een studie Theologie te volgen. Van 1994 and 1996 verbleef ze als uitwisselstudent in het Schotse Edinburgh. Na haar terugkeer begon haar hobby, striptekenen, serieuzere vormen aan te nemen en vond ze een plekje in De Zwarte Handel, de stripstudio van Maaike Hartjes. De Heer rekent Hartjes als één van haar belangrijkste artistieke invloeden, samen met Michiel van de Pol, Bill Watterson, Scott McCloud en 'Van Nul tot Nu' door Thom Roep en Co Loerakker. 

Kinderleed Comix Kinderleed Comix

Ze publiceerde haar eerste smallpress stripboek, 'Misc. I' in 1999. Deze werd al gauw gevolgd door 'How To Get Over Your Ex?'. Rond dezelfde tijd rondde zij haar studie theologie af. Maar ze zag geen "roeping" in de kerk en besloot verder te gaan in de wereld van de strip. Ze vond precies wat ze zocht in de Amsterdamse stripwinkel Lambiek, waar ze vijf jaar lang werkte als webredacteur en -designer van de Engelstalige Comiclopedia in samenwerking met Bas Schuddeboom en een hele reeks stagiaires. Ook stond ze aan de wieg van het overzicht van de Nederlandse stripgeschiedenis. Dit alles onder toeziend oog van Lambieks eigenaar Kees Kousemaker, met wie ze in 2005 eveneens het (papieren) naslagwerk 'De Wereld van de Nederlandse Strip' samenstelde.

Lambiek webteam
Margreet met het Lambiek webteam in augustus 2004

Tijdens deze periode bleef ze ook hard doorwerken aan haar stripwerk. In de herfst van 2002 begon ze met 'Kinderleed Komix', een serietje van zeven stripboekjes over haar ervaringen als een stiefmoeder. In het jaar daarop begon ze Senoeni Comics Productions, haar eigen label waaronder ze niet alleen haar eigen werk uitbracht, maar ook dat van kinderen die talent en interesse voor het stripvak hadden. Tussen 2008 en 2011 heeft ze nog enige jaren jong talent gecoacht via de website Daily Danger. Onder de vele namen die zij begeleid heeft bevinden zich Wouter Goudswaard, Daniël Arruda Massa, Pim Steinmann, Aimée de Jongh en Emma Ringelberg. Senoeni Productions bracht ook de collectieve boekuitgaven 'Strips in Stereo - Bootleg' (2006) en 'Sprookjes in Strookjes' (2006) uit.

Isa, by Margreet de Heer
Isa

Uiteindelijk vonden Margreets strips ook hun weg naar tijdschriften. Allereerst in het meidenmagazine Yes, waarin ze tussen 2004 en 2008 de strip 'Isa' publiceerde. Tussen 2005 en 2008 stond ze eveneens op de achterkanten van het Malmberg-blad Flo' met 'Stella'. Haar langstlopende strip is 'Mijntje', die vanaf de lente van 2004 in Zij aan Zij, een blad voor lesbiennes, wordt gepubliceerd.

Mijntje by Margreet de Heer
Mijntje

Verder schreef en tekende ze enkele korterlopende series, zoals 'Robin en Julie' voor het Vlaamse blad Farfelu (2006-2008), 'Rens & Gevoelens' voor Mens & Gevoelens, het blad van Margreet Dolman (2006), en 'Babytalk' voor VivaMama (2007-2008). Daarnaast werd ze ingehuurd als schrijfster voor bladen als Jippo ('Nino & Nena' met Floris de Smedt), Okki ('Okki', met tekeningen van Adrie Janssen en andere leden van Tekenteam) en National Geographic Junior ('Stuntelman', tekeningen door Sander de Fouw), en trad ze op als cartooniste tijdens conventies en bestuursvergaderingen.

War on Terror, by Margreet de Heer
Fragment uit Margreet stripje over de "War On Terror"

Vanaf 2006 verscheen haar werk ook in de krant. Allereerst de autobiografische serie 'Echt', die ze samen met vijf andere auteurs maakte voor NRC.Next. De andere betrokken auteurs waren Michiel van de Pol, Floor de Goede, Maaike Hartjes, Gerrie Hondius en Barbara Stok. Daarna verschenen tussen 2007 en 2010 maandelijkse stripverslagen over filosofische onderwerpen in het dagblad Trouw. Deze strips werden qua vorm en onderwerpkeuze de basis voor de manier waarop ze haar latere boeken voor uitgeverij Meinema heeft samengesteld.

Comics report by Margreet de Heer
Fragment uit een filosofische strippagina over de dood van Kees Kousemaker in 2010.

In haar eerste boek neemt Margreet op een speelse wijze de westerse filosofie onder de loep. 'Filosofie in Beeld' werd in maart 2010 op feestelijke wijze gepresenteerd in Galerie Lambiek. Dit gebeurde op 25 februari 2011 ook met het vervolg, 'Religie in Beeld', waarin de vijf wereldreligies worden belicht. 'Wetenschappen in Beeld' volgde in oktober 2012, en 'Wereldheerschappij in Beeld' in 2015. Het voorlopig laatste deel in de serie was gelijk ook de meest persoonlijke: 'Liefde in Beeld' verscheen in 2017.

Philosophy: a Discography in Comics by Margreet de Heer
Philosophy: a Discovery in Comics

 De boeken werden lovend ontvangen voor de speelse en leesbare manier waarbij ze met ingewikkelde materie omspringen. De vaak gevoelige onderwerpen worden van verschillende kanten belicht, waarmee ze partijdigheid vermijdt, en verweven de informatieve gedeeltes met twijfels en persoonlijke gedachten via stripversies van zichzelf en haar echtgenoot. De boeken hebben inmiddels ook een internationaal publiek bereikt. Het filosofieboek werd in augustus 2012 als eerste in de Verenigde Staten uitgebracht door NBM Publishing als 'Philosophy: a Discovery in Comics'. In september 2013 verscheen eveneens 'Science: a Discovery in Comics', gevolgd door 'Religion: A Discovery in Comics' (2015). De boeken zijn ook in Brazilië en Korea uitgegeven.

Margreet de Heer werkt sinds 2008 nauw samen met haar echtgenoot, de striptekenaar, schilder en dichter Yiri T. Kohl, die behalve als klankbord ook dienst doet als de inkleurder van haar strips. Margreet en Yiri zijn verder actief in de theaterwereld, onder andere met de kunsthappening Terra: Extremitas van het internationale toneelgezelschap FoolishPeople. Ze nemen ook regelmatig deel aan de jaarlijkse zomercursussen aan de universiteit van Oxford. Van deze ervaringen worden dikwijls in stripvorm verslag gedaan. In 2013 maakte Margreet de Heer in opdracht van het Museum Meermanno in Den Haag een stripboek over 200 jaar Nederlandse Stripgeschiedenis. Ook heeft ze een eigen pagina in het vakblad Predikant & Samenleving, en maakt ze sinds 2016 de historisch educatieve strip 'Zo Zat Dat' voor Wetenschap in Beeld. Sinds 2017 is ze één van de cartoonisten van Quest Junior. Datzelfde jaar maakte ze ook strips over de Tien Geboden voor het boek 'Zodat Het Je Goed Gaat', waarin ook kortverhalen door Arjen van Trigt staan. 

Op 12 oktober 2017 werd ze gekozen als 'Stripmaker des Vaderlands' (de andere kandidaten waren Robert van der Kroft, Pieter Hogenbirk en Maaike Hartjes). Over een periode van drie jaar vertegenwoordigt zij de Nederlandse strip in al haar facetten. Eén van haar hoofddoelen is het gebruik van strips in het onderwijssysteem promoten. Samen met Bas Schuddeboom en leraard Nederlands Willard Mans stelde ze een gids samen met 55 Nederlandse en Vlaamse graphic novels die middelbare scholieren op de leeslijst kunnen zetten. Het boekwerkje werd op 7 november 2018 gepresenteerd in boekwinkel Scheltema in Amsterdam.

Science: a Discography in Comics by Margreet de Heer
Science: a Discovery in Comics (klik voor een grotere versie)

margreetdeheer.com

Engelse biografie in de Comiclopedia

Register van tekenaars