Stripgeschiedenis

Frits Kloezeman

Rechter Tie, by Frits Kloezeman
Rechter Tie (Utrechts Nieuwsblad, 4/1/1965)

Frederik Ernest (Frits) Kloezeman werd op 30 juni 1924 geboren in Ipoh, Maleisië, waar zijn vader als ingenieur werkte. Hij ontwikkelde een grote belangstelling voor de Chinese cultuur, die hij later tot uiting bracht in zijn 'Rechter Tie' strip. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Kloezeman een vrijwilliger in het Britse leger en uiteindelijk werd hij door de Japanners gevangen gezet.

Illustratie voor De Spiegel van Frits KloezemanHij keerde in 1949 "terug" in Nederland, waar hij na een korte periode bij V&D aan de slag kon bij de Haagse tekenstudio AVAN van Loek van Delden. Hij werkte enige tijd mee aan de 'Smidje Verholen' strip, maar verhuisde uiteindelijk naar studio van Joop Geesink. Daar werkte hij gedurende de jaren '50 aan reclametekeningen en -films, alsmede poppenfilms. De enige strip die hij in die tijd tekende was 'Tekko Taks' van Henk Kabos.

In 1959 poogde Kloezeman zijn eigen filmstudio op te zetten, maar dit bleek geen succes. Hij werkte enige tijd als freelancer, totdat hij in 1962 als studiochef van de Toonder Studio's werd aangesteld. Hij tekende daar aan lopende producties als 'Tom Poes', 'Kappie', 'Panda' en 'Hollewijn', en zette eveneens zijn eigen strip op: 'S.S. Anne', een realistische strip over een oud stoomschip. Hiervan tekende hij in 1962 en 1963 twee verhalen, die verschenen in De Telegraaf en Tros Kompas.

SS Anne, by Frits Kloezeman
S.S. Anne

In 1963 werd hij opnieuw freelancer en het jaar daarop begon hij voor het Swan Features Syndicate aan zijn bekendste werk, de stripversie van de 'Rechter Tie' verhalen van sinoloog en schrijver Robert van Gulik, die hiervoor zelf de teksten verzorgde. De verhalen waren gebaseerd op een historisch figuur, die werkte als magistraat, minister and maarschalk tijdens de Tang dynastie in the zevende eeuw na Christus.

Van deze goed gedocumenteerde strip verschenen vier balloonstrips en vijftien tekststrips in verschillende regionale dagbladen in de periode 1964-1969. In 1967 verscheen een verhaal in het Belgische blad Robbedoes, en vertalingen verschenen verder in Australië, Italië, Frankrijk en op de Antillen. Toen Van Gulik op een gegeven moment als ambassadeur naar Tokio werd gestuurd, werd de detective schrijver Ton Verstegen aangesteld om de teksten te verzorgen, gebaseerd op de plots van Van Gulik.

Hoewel de strip in elitaire kringen werd geroemd, sloeg hij vanwege zijn educatieve karakter niet aan bij een groot publiek. Na 19 verhalen kwam in 1969 dan ook een eind aan de serie. Drie verhalen werden in de vroege jaren '70 bij Wolters-Noordhoff in boekvorm uitgegeven. Loeb publiceerde aan het begin van de jaren '80 nog enkele 'Rechter Tie' verhalen in pocketuitgaven. Uitgeverij Boumaar kwam in 2007 met een complete collectie in een luxe box.

Vanaf 1965 was Kloezeman weer in dienst van Joop Geesink, waar hij onder meer de strip 'Rick de Kikker' tekende voor De Telegraaf en Heintje in 1967. Ook werkte hij mee aan filmproducties als 'Loeki de Leeuw' en 'Dusty'. In 1979 moest hij om gezondheidsredenen zijn werkzaamheden in dienstverband neerleggen. Fritz Kloezeman overleed in 1985.

Frits Kloezeman
Frits Kloezeman in 1983

Engelse biografie in de Comiclopedia

Register van tekenaars