Stripgeschiedenis

Jan Sanders

comic art by Jan Sanders

Jan Sanders was een Nederlands cartoonist en illustrator die vooral bekend staat om zijn amusante cartoons over matrozen. Hij tekende en schilderde in een zeer gedetailleerde, satirische stijl die zeekapiteins, matrozen en de rest van de scheepsbemanning in grappige situaties voorstelde. Zijn werk is het Engels, Frans en Spaans gepubliceerd.

Jan Sanders werd op 1 juli 1919 in Kwadijk geboren. Zijn vader was een arbeider en zijn moeder een lerares. Tijdens de Tweede Wereldoorlog studeerde hij af in tekenen en werd hij leraar en freelance illustrator. Zijn talent werd aan de Hogere Burgerschool door een tekenleraar opgemerkt. Sanders' voornaamste grafische invloeden waren Ronald Searle, Carl Giles, William Heath Robinson en Rowland Emmett. Afgezien van zijn werk als illustrator was hij ook een toneelregisseur in het amateurtheater.

Sanders verkreeg nationale erkenning dankzij zijn kalenders voor het verfbedrijf Sigma Coatings. De illustraties die hij voor deze kalenders maakte springen eruit vanwege hun cartooneske kwaliteiten en vele humoristische details. Terwijl hij cartoons over diverse onderwerpen heeft gemaakt, draaide een groot deel van zijn oeuvre steevast over zeelui. Ze worden afgebeeld op de oceaan, terwijl ze marinebevelen uitoeren, met stormweer omgaan, schipbreuk lijden, spelletjes spelen, feest vieren of in de weer zijn met de rest van de bemanning. In andere cartoons hebben ze lol in kroegen, ontmoeten ze prostituees of maken een uitje aan land. Bij wijze van running gag voegde Sanders ook altijd een verfemmer toe in de achtergrond, als verwijzing naar Sigma Coatings. Hij maakte ook illustraties voor de Nederlandsche Dok en Scheepsbouw Maatschappij (NDSM). Grappig genoeg was Sanders tijdens zijn leven slechts één keer op zee geweest en nooit veel verder dan ruim 20 kilometer van de kust verwijderd.

comic art by by Jan Sanders

Zijn cartoons werden in verschillende albusm verzameld, waarvan de eerste in 1978 verscheen. Tot de beschikbare titels behoren: 't Kan Verkeren' (1978), 'Loos Alarm' (1980), 'Lik op Stuk' (1982), 'Rukwinden' (1983), 'Jan Sanders' Schetsboek' (1984), 'Satirische Spelen' (1984), 'Tussen Wal en Schip' (1985) and 'Een Eerbaar Zeemansleven' (1989). In 1985 werd hem de Ton Smits penning uitgereikt. Jan Sanders overleed op 21 december 2000 op 81-jarige leeftijd. Ook al was hij geen stripauteur "pur sang": hij had toch grote invloed op veel artiesten in dit vak, waaronder Eric Schreurs en Peter van Straaten.


Politieke cartoon gepubliceerd in Branle-bas de combat, die nieuwsgebeurtenissen in 1979 voorstelt. We zien een oliesjeik, Russisch staatshoofd Leonid Breznjev en de Amerikaanse president Jimmy Carter die een naakte vrouw proberen verleiden die Afghanistan voorstelt, een land dat dat jaar in een burgeroorlog verzeild raakte terwijl zowel de VS als de USSR financiële en militaire steun aan het conflict verleenden. In de linkerhoek zien we Sjah Mohammed Reza Pahlavi en zijn vrouw Iran ontvluchten nadat ayatollah Khomeini – afgebeeld in de rechterhoek – de macht overnam. Onderaan in het midden zien we de Egyptische president Anwar Sadat en Israëlische premier Menachem Begin elkaar grijnzend omhelzen n.a.v. de Camp David-akkoorden die vrede tussen hun beide landen vastlegde. In de rechterhoek zien we paus Johannes-Paulus II in de weer met een wierookvat en de Chinese president Deng Xiaoping zich verlekkeren bij het idee dat zijn land van een communistische staatsvorm naar een meer kapitalistisch staatsmodel zal evolueren. De rest van de illustratie is gevuld met taferelen van oorlog, executies en zware industrialisering.

Engelse biografie in de Comiclopedia
Register van tekenaars