Donald Duck

Op 25 oktober 1952 kreeg de Nederlandse jeugd zomaar voor niets het eerste nummer van Donald Duck in de brievenbus. Voor de abonnees werd het 24 pagina's tellende tijdschriftje door de bezorger van Margriet verspreid voor 15 cent per nummer. Het blaadje mocht zich direct verheugen in een opmerkelijk grote populariteit. Dit had diverse redenen; allereerst maakten de kinderen kennis met de legendarische Donald Duck-tekenaar Carl Barks, voorts publiceerde Donald Duck, in tegenstelling tot de andere jeugdbladen uit die tijd, per nummer maar liefst twee volledige verhalen.

In de eerste jaren van het vrolijke weekblad werden de pagina's nog geheel gevuld met Amerikaanse strips. De eerste nummers bestonden uit een Duck-verhaal van Carl Barks, gevolgd door een verhaal van de Kleine Boze Wolf. In het jaargang 1953 deden ook Mickey Mouse, Tokkie Tor en Pinocchio hun intrede. Ook Disney figuren waarvan later nog maar weinig is vernomen maakten hun opwachting, zoals Bongo het Circusbeertje en Pedro het Postvliegtuigje.

Pedagogische verantwoording in het eerste nummer

Uit 'Hier Spreekt Donald Duck', de brievenrubriek, 24 januari 1953:

Beste vrienden en vriendinnen,

Ik heb een briefje gekregen van een 'Donald Duck'-vriendje, dat nog pas zeven jaar is. Onze kleine vriend wil weten of Donald Duck en zijn neefjes werkelijk bestaan.

Natuurlijk weet ik wel, dat jullie nooit sprekende eenden tegen komt en ook geen pratende wolven, maar dat is bij deze vraag eigenlijk niet het belangrijkste. Waar het op aan komt is, dat deze dieren spreken en doen zoals gewone mensen. Ze halen een enkele keer kattekwaad uit, zij maken grapjes en zij beleven allerlei interessante avontuurtjes. Ook hebben zij wel eens pech en dikwijls doen zij de een of andere goede daad. Wat de helden en heldinnen uit "Donald Duck" doen en beleven zou jullie allemaal wel eens kunnen overkomen, al gaat het in ons blad natuurlijk een beetje anders toe dan in het werkelijke leven.

Donald, zijn vriendjes en zijn tegenstanders gedragen zich zoals jullie je zoudt kunnen gedragen en daarom durf ik te zeggen: Ja, Donald Duck bestaat werkelijk en hij is er een van jullie.

Ik ben er dan ook zeker van, dat jullie zijn avonturen met veel spanning en veel plezier zult blijven volgen en... dat je er veel goeds van zult leren.

- DONALD

Meer redactionele commentaren uit de rubriek:
'Hier Spreekt Donald Duck'

Naarmate de tijd verstreek gingen steeds meer Nederlandse striptekenaars zich met het blad bemoeien. De eerste Nederlandse tekenaar was Endre Lukács, die een aantal covers en later verhalen verzorgde. Ook Carol Voges was een van de eerste tekenaars. Hij tekende korte Donald Duck-verhaaltjes en verzorgde ook een groot aantal covers (zie boven, links en midden). Hieronder een strook uit een origineel Donald Duck-verhaal van Carol Voges.

Hans G. Kresse illustreerde de vervolgfeuilletons en reeds in 1955 verschenen balloonstrips van Marten Toonder's heer Bommel en Tom Poes. Veel van de Disney-verhalen die niet in de USA gemaakt werden, waren vervaardigd door medewerkers van de Toonder Studio's. Zo tekenden Jan van Haasteren en Jan Steeman vele verhalen van 'Hiawatha', 'De Kleine Boze Wolf' en 'De Grote Boze Wolf', terwijl Toonder-scenaristen Patty Klein en Andries Brandt er de scenario's voor schreven. Ook maakte Dick Matena sporadisch verhalen van 'De Kleine Boze Wolf' en begon Piet Wijn zijn serie 'Douwe Dabbert' op tekst van Thom Roep.

De avonturen van Douwe Dabbert waren erg populair bij de lezers van Donald Duck. Verschillende album-uitgaven hebben het licht gezien. Hiernaast: Douwe Dabbert en zijn metgezel Dodo in 'De Schacht naar Noord'.

Diverse tekenaars, waaronder Daan Jippes, Windig & De Jong, Jaap Stavenuiter, Ed van Schuijlenburg, Robert van der Kroft en vele, vele anderen wagen zich aan nieuwe Donald Duck-verhalen, die vaak ook in buitenlandse Disney-uitgaven worden overgenomen. Daan Jippes en Wilbert Plijnaar worden zelfs uitgenodigd om in Amerika bij de Disney-studio's te komen werken.

Originele tekening voor een cover van Daan Jippes, 1998

Daan Jippes was een tekenaar die vanaf de jaren '70 regelmatig in Donald Duck publiceerde (zie hiernaast). Recentelijk heeft hij zich toegelegd op het uitwerken van een aantal scenario's die Carl Barks na zijn pensioen heeft gemaakt.

De Dwerg van Dwingeloo, door Henk Albers, 1972

Ook Henk Albers werkte voor Donald Duck.
Hierboven een illustratie van hem uit 1972 bij
het (tekst) verhaal 'De Dwerg van Dwingeloo'.

In de jaren '80 beginnen Thom Roep en Co Loerakker de populaire serie 'Van Nul tot Nu, de vaderlandse geschiedenis in beeld', waarvan vijf delen verschijnen. Evert Geradts verzorgt een groot aantal covers en schrijft scenario's voor de Donald Duck-verhalen die onder andere worden geïllustreerd door Michel Nadorp. In dezelfde periode maakte Dick Matena bewerkingen van klassieke kinderboeken als Pietje Bell, Kruimeltje en Dik Trom, waar later weer albums van verschijnen.

'Van Nul tot Nu', door Co Loerakker en Thom Roep, 1985

Pipo de Clown, van Wim Meuldijk en Jan van der Voo

'Pipo de Clown' verscheen in Donald Duck in het begin van de jaren zeventig. Deze strip was geschreven door Wim Meuldijk en getekend door Jan van der Voo.

In 1997 verzoekt Marten Toonder Dick Matena om, na zo'n zestien jaar stilte aan het Bommel-front, opnieuw te beginnen met een serie Tom Poes-balloonstrips. In september 2000 verschijnt het 2500-ste nummer van Donald Duck waar, als extra bijlage, het eerste nummer uit 1952 werd bijgeleverd.

Donald Duck door Windig & De Jong

Momenteel bestaat de Donald Duck uit grotendeels eigen geproduceerd werk. Belangrijke tekenaars van het moment zijn de gebroeders Mau en Bas Heymans, Sander Gulien, Ben Verhagen en Wilma van den Bosch. Ook worden veel Nederlandse verhalen in het buitenland geproduceerd. Zo werkt de Deen Freddy Milton zo nu en dan voor Nederland en wordt veel werk uitbesteed aan de Spaanse Comicup Studio. De productiefste tekstschrijvers zijn Jan Kruse en Frank Jonker. Voor de rest wordt het blad gevuld met verhalen die door de Deense Disney producties worden gemaakt. Gezien het grote succes van Donald Duck weekblad kreeg het blad in 1999 een vrouwelijke tegenhanger. De tweemaandelijkse Katrien bestaat ook grotendeels uit eigen geproduceerd werk.

In oktober 2002 bestond het Donald Duck weekblad 50 jaar en dat werd groots gevierd. In twee luxe facsimele albums werd het gehele jaargang 1953 herdrukt.