Stripgeschiedenis

2000-2010 Strips & Internet

www.marsgremmen.comwww.gerriehondius.nlwww.eiland.cc

De komst van internet heeft ook zijn invloed gehad op de stripwereld. In de jaren negentig van de vorige eeuw zagen we nog een levendige small-press scene, waarin vele (beginnende) striptekenaars hun werk in een kleine oplage in eigen beheer uitbrachten (bij de dichtstbijzijnde kopieershop). Die trend bestaat in de 21ste eeuw nog steeds, maar het aantal small-press uitgaven is teruggelopen. Striptekenaars die hun werk aan de wereld willen tonen, kunnen zich immers bedienen van het internet, waar zij vaak een breder publiek bereiken en waarvan de kosten relatief laag zijn. Bovendien zijn bijdragen op internet te downloaden, zodat ze letterlijk direct in de huiskamer van het beoogde publiek verschijnen.

www.bertvandermeij.nlwww.sandradehaan.nl

Vele Nederlandse striptekenaars hebben hun eigen site, waarop zij hun werk etaleren, en vaak ook een gastenboek aanbieden. Voorbeelden hiervan zijn www.marsgremmen.com, www.sandradehaan.nl, www.gerriehondius.com, www.bertvandermeij.nl, www.gleever.nl, www.lamelos.nl, www.senoeni.net, www.barbaraal.nl, www.doyouknowflo.nl, en www.jordipeters.nl. Deze sites fungeren als visitekaartje voor de tekenaars, waarmee zij zichzelf kunnen presenteren aan mogelijke opdrachtgevers, in plaats van dikke (en dure) portfolios op te sturen naar allerhande redacties. Rond het midden van de jaren 2000 verruilen veel tekenaars hun eigen site voor een weblog, waarop zijn sneller hun actuele werk kunnen plaatsen.

www.senoeni.netwww.barbaraal.nlwww.doyouknowflo.nl

Tekenaars die geen eigen site hebben, kunnen terecht bij www.stripster.nl. Deze "thuispagina van de nieuwe nederlandstalige strip" is gestart door Henk Schouten in 2000, en kent wekelijks een nieuw aanbod van strips. Omdat in principe alle strips en cartoons geplaatst worden, is de kwaliteit nogal uiteenlopend. StripSter biedt echter wel een uniek en uitgebreid archief van de Nederlandse small-press strip.

www.stripster.nl

Naast een online portfolio doet het internet ook dienst als publicatiemedium an sich. Enkele tekenaars wagen zich aan een dagelijkse webcomic, waarin zij hun zielenroerselen vastleggen. Degene die dit in Nederland het langste volhoudt is Floor de Goede met 'Do You Know Flo?'. In feite ontstaat zo een nieuwe vorm van strips, die ruimte biedt aan een hele generatie nieuw talent. In 2004 werd ook het eerste Nederlandse online stripmagazine gelanceerd: Cutie, comics for girls was een initiatief van Tommy A., Floor de Goede, Alice Kok en Rayman en verscheen enige tijd wekelijks. Binnen zeer korte tijd had Cutie een grote populariteit verworven.Ook de site www.nuwijweer.nl is vermeldenswaardig, aangezien deze een indrukwekkende comix afdeling bood met namen als Maaike Hartjes, Sandra de Haan, Gregorius Nekschot, Wilma de Bock, Jeroen Steehouwer, Fred Julsing, Kees de Boer, Hendrik J. Vos en Hester van der Grift. Het jongste talent (Wouter Goudswaard, Daniël Arruda Massa, Pim Steinmann, Aimée de Jongh and Emma Ringelberg) laat van zich horen op de website Daily Danger, die van 2008 tot 2011 door Margreet de Heer wordt beheerd.

Cutie magazine, comics for girls

In 2005 wordt door Jeroen Mirck en René Densen de Stichting Clickburg opgericht, die zich geheel wijdt aan webcomics. Eenmalig wordt in Tilburg het Clickburg festival georganiseerd, waar voor het eerst de zogenaamde "Clickies" worden uitgereikt. Onder leiding van voorzitter Tom Hamoen worden deze awards voor makers van webcomics nog driemaal uitgereikt in de catagorieën Epic (verhalend), Gag (humor) en Cartoon. De winnaars zijn in 2005 Jean-Marc van Tol ('Poepoe'), Han Hoogerbrugge ('Hotel') en Geza Dirks (Geza.nu), in 2006 Liz Greenfield ('Stuff Sucks'), Stephan Brusche ('Mijn wekelijkse stripje') en Daniel Merlin Goodbrey (E-Merl.com), in 2007 Rob van Barneveld ('Rood Gras'), Martijn van Santen ('Werk in uitvoering'), Sandra Kleine Staarman ('Little Starman'), Pulp deLuxe, Floor de Goede ('DoyouknowFlo') en Réné van Densen, en in 2010 Hallie Lama ('Hallie Lama'), Tsetsuna ('Curtain Call') en Michiel van de Pol ('Cartoondiarree').

www.nukomix.nl (now offline)

Het internet heeft ook op andere vlakken striptekenaars bij elkaar gebracht. In 1999 werd in Lambiek een bijeenkomst belegd om te discussiëren over de toekomst van de Nederlandse strip. Naar aanleiding hiervan nam Jean-Marc van Tol (tekenaar van 'Fokke & Sukke') het initiatief voor het collectief NuKomix, dat inmiddels bestaat uit zo'n 60 striptekenaars uit Nederland en België. Een ander fenomeen dat internet mogelijk heeft gemaakt, is het digitaal converseren met gelijkgestemden. Nederland en België kennen diverse levendige forums waar uitgebreid over strips wordt gediscussiëerd. Het bovengenoemde www.stripster.nl heeft een eigen forum, en verder duiken op het Stripnet Stripliefhebbers Forum, Stripforum De Getekende Reep, De Peekelmanlijst en uiteindelijk het besloten Stripmakersforum. Waar de striptekenaar vroeger in eenzaamheid voortploeterde op zijn zolderkamertje, grijpt hij nu de mogelijkheid aan om tussen twee penseelstreken in online met vakbroeders en fans vrolijk te communiceren. De kortere communicatielijnen zorgen voor interessante collectieve projecten waaraan zowel Nederlandse als Vlaamse stripauteurs deelnemen.

Vanaf 2006 doen ook veel Nederlandse stripmakers jaarlijks mee met 24 Hour Comics, een uit Amerika overgewaaid evenement, geïnitieerd door Scott McCloud. De bedoeling is dat de stripmaker binnen 24 uur een volledig stripverhaal van 24 pagina's aflevert. Hoewel de productie ambachtelijk met potlood, pen en papier gebeurt, worden de gemaakte pagina's direct gescand en online geplaatst, zodat de vorderingen thuis vanuit de luie stoel kunnen worden gevolgd. Galerie Lambiek in Amsterdam en het Nederlands Stripmuseum in Groningen bieden regelmatig onderdak aan het gezellige evenement.


24 Hour Comics in Galerie Lambiek op 7 oktober 2006

Ook óver strips wordt online veel geschreven. Journalist Jeroen Mirck plaatst in deze periode met regelmaat journalistieke artikelen over het beeldverhaal op zijn site comicbase.nl. Michael Minneboo plaatst op zijn blog vanaf 2006 interviews met striptekenaars uit de meer alternatieve hoek, evenals nieuwsberichten en beschouwingen over zijn favoriete strip, 'Spider-Man'. Kenners als Dirk Arend en Ger Apeldoorn plaatsen op hun weblogs interessante stukjes over respectievelijk de Toonder Studio's en klassieke Amerikaanse krantenstrips. De Nederlander Harry Fluks is een van de drijfveren achter de internationale database Inducks, waarop gepoogd wordt alle bestaande Disney-strips en hun internationale verschijningen te indexeren. Hoewel de database al van 1994 dateert, is de website in zijn huidige vorm sinds 2001 online. Als het gaat om het digitaal archiveren van strips en tekenaars mogen wij toch ook deze site, lambiek.net, niet vergeten te vermelden. In 1994 was de Amsterdamse stripwinkel Lambiek één van de eerste honderd Nederlandse bedrijven die het internet opging. Vanaf 2000 begon de site echter pas goed vorm te krijgen, toen onder de bezielende leiding van Kees Kousemaker een team werd aangesteld om aan de Engelstalige Comiclopedia te werken. In 2001 werd deze Nederlandse Stripgeschiedenis toegevoegd. Door de inzet van de Amerikaanse webbouwer Rick Webb en redacteuren Margreet de Heer en Bas Schuddeboom groeit de site in de volgende jaren uit tot een van de grootste en meest volledige bronnen over strips ter wereld.

Kortom, de digitale tijd heeft de strip nieuwe mogelijkheden geboden. Er kan volop geëxperimenteerd worden, aangezien stripmakers zijn niet meer gebonden zijn aan de beperkingen van een papieren uitgave. De lijn tussen maker en consument is stukken kleiner en zaken als verhaallengte en lay-out liggen niet meer vast. Ook nieuwe toepassingen als animatie geven het medium een nieuwe creatieve impuls.

Heinz en Frits in de Nederlandse Stripgeschiedenis