Stripgeschiedenis

Barbara Stok

Dan maak je maar zin
Uit: Dan maak je maar zin

Barbara Stok is een striptekenares uit Groningen en één van de kopstukken van de stortvloed aan Nederlandse autobiografische strips tijdens de jaren 1990. Samen met Maaike Hartjes en Gerrie Hondius vormt ze de "Grote Drie" van vrouwelijke stripauteurs in Nederland.

Ze werd op 24 februari 1970 in Groningen geboren en begon haar carrière als journalist-reporter voor de regionale pers. Sinds haar studententijd heeft ze tekeningen gemaakt voor het Groninger poppodium Vera, waar ze ook regelmatig als drummer in diverse bands optreedt. Geïnspireerd door onafhankelijke strips als Joe Matt's 'Peepshow' begon ze zelf ook strips te maken, gebaseerd op haar eigen leven.

Barbaraal door Barbara StokBarbaraal door Barbara Stok

Toen de eerste echte collectie in boekvorm, 'Barbaraal tot op het Bot', in 1998 werd uitgegeven door Nijgh & Van Ditmar, stond ze in alle media en werd ze door het Stripschap genomineerd voor Beste Nederlandse Stripboek van 1999. Sindsdien zijn er meerdere collecties verschenen, zoals 'Je Geld of je Leven' (2003), 'Nu we hier toch zijn' (2005), 'Barbara weet het beter' (2006), 'Op tour door Spanje' (2007), 'Dan maak je maar zin' (2009) en 'Over de levensgenieter die haar angst voor de dood wil verdrijven' (2010). Een "best of" collection verscheen in 2013 onder de titel 'Lang zal ze leven'.

Je geld of je leven by Barbara Stok
Uit: Je geld of je leven

De meeste van haar strips worden gepresenteerd als schijnbaar toevallige gebeurtenissen over de geneugten en ergernissen van het alledaagse leven, maar ze hebben vaak diepzinniger thema's. Waar haar vroege strips vooral over luide muziek, seks en dronkenschap gingen, denkt ze in haar latere werk na over de zin van het leven, onzekerheden, spiritualiteit, kapitalisme en angst voor de dood. Haar stressvolle baan als reporter en de daarop volgende burn-out werden vastgelegd in het albumlange verhaal 'Je geld of je leven' (2003). De plotselinge dood van haar zwager was de rode draad in het boek 'Dan maak je maar zin' (2009). Stok ziet haar strip alter ego als een antiheld; iemand die van alles wil, zonder dat het lukt. Zij geeft haar strippagina's een mild ironische toon, die ze zelf "optimistisch relativisme" noemt.

Inmiddels is Barbara Stok professioneel stripmaker. Haar strips en tekeningen zijn gepubliceerd in Algemeen Dagblad, Dagblad van het Noorden en HP/De Tijd, en ook heeft ze opdrachten gedaan voor de VPRO, de Rabobank en Amnesty International. Ze had een maandelijkse strip in het meidenblad One, uitgegeven door VNU, en verder stond ze met een wekelijkse strip in het NRC.

Ze heeft zich ook buiten de wereld van autobiografische strips begeven. In 2012 publiceerde Nijgh & Van Ditmar haar alom geprezen grafische roman over de Nederlandse post-impressionistische schilder Vincent van Gogh, die in opdracht van het Amsterdamse Van Gogh Museum werd gemaakt. Haar boek ging over de getormenteerde laatste levensjaren van de schilder in Zuid-Frankrijk. 'Vincent' was de eerste uitgave in een golf van Nederlandse grafische romans over klassieke Nederlandse schilders. Kort na Stoks boek maakte Typex een boek over Rembrandt, gevolgd door Marcel Ruijters' grafische roman over Jeroen Bosch in 2015. Voor het Groninger Museum maakte Barbara Stok in 2015 vervolgens een boek over de kunstenaar en drukker Hendrik Werkman, getiteld 'De Omslag'.

Vincent by Barbara Stok
Vincent

Behalve stripauteur is Barbara Stok ook actief als muzikant. Ze speelde als drummer bij bands als Epigoon Kitchen, Eyeballslugger, Txotxo en De Hockeyrokjes. Met haar echtgenoot Ricky van Duuren vormde ze in 2001 de band De Straaljagers. De band heeft op poppodia en festivals in heel Nederland opgetreden en toerde ook in Spanje als de vooract van The Hot Pockets. Haar belevenissen tijdens deze tournee werden vastgelegd in haar stripboek 'Op Tour door Spanje' (2007).

Barbaraal door Barbara Stok
Uit: Nu we toch hier zijn

In 2009 werd Barbara Stok de eerste vrouwelijke stripauteur die de jaarlijkse Stripschapsprijs won. Alhoewel Peter Pontiac en Gerard Leever al jaren voorheen autobiografische strips maakten, hebben Barbara Stok, Maaike Hartjes en Gerrie Hondius het genre tijdens de late jaren 1990 onmiskenbaar gepopulariseerd. Verschillende auteurs hebben de traditie sindsdien verder gezet, waaronder Floor de Goede, Michiel van de Pol, Margreet de Heer, Edith Kuyvenhoven, Marq van Broekhoven en Sandra de Haan zich aan het rijtje autobiografische stripmakers toegevoegd. Barbara Stoks strips kregen bewondering van Robert Crumb die vond dat ze "veel lef had." 

Dan maak je maar zin
Uit: Dan maak je maar zin

Engelse biografie in de Comiclopedia

Register van tekenaars