Stripgeschiedenis

Frank Jonker

Donald Duck scenario door Frank Jonker
Scenario-pagina voor Donald Duck met schetsen van Frank Jonker

Frank Jonker is een van de productiefste Nederlandse stripschrijvers en wellicht de enige Nederlander die hier fulltime zijn brood mee verdient. Onder zijn vaste opdrachtgevers behoren het weekblad Donald Duck en de meidenbladen Tina en Penny. Hij staat verder bekend om zijn samenwerkingen met Hans van Oudenaarden ('Bob Evers'), IJsbrand Oost ('Max Miller') en Eric Heuvel ('Het Van Walraven-testament', 'Nieuwe vrienden').

Jonge jaren en vroege carrière
Frank Jonker werd geboren op 18 april 1965 in Hoogerheide. Hij studeerde oorspronkelijk biochemie, maar besloot rond 1990 van de pen te gaan leven. Sinds 1989 is hij verbonden aan Donald Duck, nadat hij meedeed aan een scenariowedstrijd die het vrolijke weekblad organiseerde in samenwerking met Stripschrift.

Donald Duck
Sindsdien heeft Frank honderden verhalen geschreven met bijna alle Disney-figuren. Naast verhalen van Donald en zijn familie, maakte hij vele strips met 'Hiawatha', 'Aladdin', 'Madam Mikmak', 'Robin Hood', 'Willie Wortel', 'Winnie de Poeh', 'Joe Carioca', 'De Speurneuzen', etc. Zijn lievelingsfiguur is Madam Mikmak, wiens universum hij vaak combineert met personages en locaties uit klassieke sprookjes. Zijn verhalen verschenen allemaal in de Nederlandse Disney-uitgaven van VNU, Sanoma en DPG, en zijn sindsdien in vele andere landen verschenen. In 1998 en 2000 heeft hij drie lange verhalen voor de pocketuitgaven van de Deense uitgever Egmont geschreven.


Frank Jonker (rechts) in 1994, wachtend op de komst van Carl Barks naar de Nederlandse redactie, samen met Mau Heymans, Kirsten de Graaf en Bas Heymans.

Samen met Evert Geradts, Jan Kruse, Ruud Straatman en Mau Heymans behoort Jonker tot de produciefste medewerkers van het populaire weekblad, met bijna 1000 verhalen op zijn palmares. De meeste van zijn scenario's zijn uitgewerkt door door Studio Comicup in Barcelona, maar ook Sander Gulien, Bas Heymans, Mau Heymans, José Ramon Bernado, José Colomer Fonts, Fred Milton en Jaap Stavenuiter hebben zijn verhalen getekend. Het 34ste deel in de albumreeks 'De Grappigste Avonturen van Donald Duck' (2011) was geheel gewijd aan verhalen geschreven door Frank Jonker. Behalve alleen, schreef Jonker zijn Disney-verhalen ook geregeld samen met Paul Hoogma, en soms met Remco Polman of Rob Klein.

Nick en Simon scenario van Frank Jonker
Scenariopagina voor een Nick en Simon-verhaal over de jaarlijkse Tina-dag

Tina
Voor dezelfde uitgeverij (VNU/Sanoma/DPG) schrijft Jonker sinds 1996 eveneens vele verhalen voor het meidenblad Tina. Hij bedacht de gagreeks 'Puck' (1999-2005) die eerst door Pieter Dorst (1999) werd getekend, en later door Paul Hoogma (1999-2002) en Peter FitzVerploegh (2002-2005). Hij verzorgde heel wat losstaande kortverhalen, die werden uitgewerkt door Carry Brugman, Peter FitzVerploegh, René Bergmans, Fred de Heij, Richard van de Pol of Spaanse tekenaars van het agentschap Creaciones Editoriales, zoals Edmond, Purita Campos, Juliana Buch, Maria Barrera, Jesus Redondo, Trini Tinturé, etc. Tussen 2010 en 2013 was hij ook één van de schrijvers van de strip rond de Volendamse zangers Nick en Simon. De andere schrijvers waren Ruud Straatman, Thom Roep en Bas Schuddeboom, terwijl de tekeningen werden voorzien door de Comicup-tekenaars Carmen Pérez en Rafa Ruiz. Samen met Saskia Janssen of Cindy Horevoorts is hij sinds 2011 verder medeschrijver van de gagreeks 'Karlijn, Catootje en de Ouders'. Het is een spin-off van de familiestrip 'Jan, Jans en de Kinderen' van Studio Jan Kruis uit Libelle. De gags in Tina zijn geïllustreerd door Josep Nebot of Joan Espinach, beiden verbonden aan Comicup. In 2018 schreef Frank Jonker de laatste gags van Tina's blundermeid 'Noortje' toen Patty Klein door een beroerte hiertoe niet meer in staat was. De afleveringen werden door Lucas Steeman getekend. Tina schakelde in 2019 volledig over op het herplaatsen van oude 'Noortje' gags.

Bob Evers door Frank JonkerBob Evers door Frank Jonker

Bob Evers en andere avonturenstrips
Tussen 2003 en 2009 werkte Jonker samen met Hans van Oudenaarden aan een reeks stripbewerkingen van 'Bob Evers', de klassieke kinderboekenreeks van Willy van der Heide uit de jaren 1950. Hiermee volgde hij Koen Wynkoop op, die het eerste verhaal schreef. De reeks werd voorgepubliceerd in het AD en in Eppo, waarna Arboris en Boumaar tussen 2004 en 2010 vijf albums uitgaven. Eveneens in Eppo, nam Frank Jonker vanaf 2013 de scenario's van de actiestrip 'Max Miller' door IJsbrand Oost op zich. In 2016 nam hij vanaf het tweede album ook het schrijfwerk van 'De Avonturen van Hel' door Danker Jan Oreel.

Andere stripscenario's
Andere stripreeksen van Frank Jonker zijn 'Luuk en Lotte' (1997-2001) met Giovanni de Reus en later Gerben Valkema voor Okki, de onregelmatig verschijnende gagstrip 'Vera en Victor' (vanaf 1999) met Remco Polman voor Sport- en Vrijwilligerskrant en uitgaven van het NOV en 'Klein Napoleon' (2009) met Dick Heins in de eeste nummers van de nieuwe Eppo. Met Piet Voordes maakt hij sinds 2007 verhalen gebaseerd op de tv-series 'De Club van Sinterklaas' en 'Ernst en Bobbie', en verschenen in het tijdschrift Sesamstraat verhalen met 'Bert en Ernie' en 'Elmo' zijn hand, met tekeningen door Silvio Spotti van de Braziliaanse Magic Eye Studios.

Max Miller door Frank JonkerHet van Walraven testament

Penny
Sinds 2006 is Frank Jonker ook een regelmatig leverancier van strips en fotoverhalen voor het paarden/meidenblad Penny van Holco Publications. Tot zijn bijdragen behoren de fotostrip 'Duinmanege' (2014), gags met 'Penny de Pony', 'Rakker' en 'EzelPedro' en de reeksen 'Sarah de Shire' (2012) en 'Heckshoef' (2012). Holco bracht het verhaal 'De verdronken paarden van Ameland' direct in boekvorm uit. De strip is gebaseerd op het waargebeurde verhaal van de ramp met de Amelander paardenreddingsboot van 14 augustus 1979. Tijdens een storm op Ameland kwamen acht paarden tijdens een storm om het leven, terwijl ze een reddingsboot de zee in trokken.

De verdronken paarden van AmelandDonald Duck

Strips in opdracht
Via het agentschap Comic House heeft Frank Jonker ook aan een aantal strips in opdracht gewerkt. Voor de leden van de Werkgeversvereniging AWVN maakte hij samen met Eric Heuvel in 2009 'Het Van Walraven testament', een kroniek van 90 jaar arbeidsverbintenissen in Nederland. Het verhaal volgt twee families: de familie Volder vertegenwoordigt de vakbonden en de Van Walravens de organisaties van de werkgevers. Hierna volgde 'Nieuwe Vrienden' (2014) voor de Anne Frank Stichting, een educatief verhaal over identiteit, vriendschap, vooroordelen en discriminatie. Jonker en Piet Voordes werkten opnieuw samen aan een reclamekinderboek 'De Magische Schatkist' (2013) voor het snoepmerk Redband. In 2020 sloot hij zich samen met Danker Jan Oreel aan bij 75 Nederlandse en Vlaamse striptekenaars voor een bijdrage het gratis stripboek 'Striphelden versus Corona' (Oogachtend, Uitgeverij L., 2020). Het boek is bedoeld om stripwinkels te steunen die tijdens de lockdown op het hoogtepunt van de COVID-19 pandemie twee maanden lang hun deuren moesten sluiten of op halve kracht draaien.

Literaire verhalen
Geschreven kortverhalen van zijn hand verschenen in Donald Duck, Okki en het Vlaamse Zonnestraal. De schrijver verzorgde de teksten voor de stripfabels die werden gepubliceerd in GRNVLD, een uitgave in opdracht van Kasteel Groeneveld, onder redactie van Caroline van der Lee.

Erkenning
In 2014 werd in de Amsterdamse stripwinkel Het Beeldverhaal een tentoonstelling rond Frank Jonkers carrière gehouden ter gelegenheid van de 25ste verjaardag van zijn carriere als stripscenarist. De 57ste editie van stripinfomatieblad Stripnieuws was bij deze gelegenheid ook aan zijn werk gewijd.


Frank Jonker (rechts) en Eric Heuvel die in 2011 in Valkenswaard signeren. Foto © Martin van Meenen.

debobeversstrip.blogspot.com

Engelse biografie in de Comiclopedia
Register van auteurs

(Tekst door Bas Schuddeboom.)