Stripgeschiedenis

Lambiek op Kerkstraat 78 (1990-1995)


Galerie Lambiek. Vooraan de beroemde worteltafel van Joost Swarte.

De jaren 1990-2003 was een periode van grote omwentelingen. Lambiek was inmiddels wereldvermaard dankzij zijn galerie. Grote internationale namen kwamen er exposeren, terwijl diezelfde beroemdheden ook exclusief tekenwerk voor de winkel en Kees Kousemaker maakten. Gepaard met de exposities produceerde Lambiek vaak unieke zeefdrukken en posters, die in de winkel te koop waren. In 1993 werd onze winkel zélf onderwerp van een prestigieuze tentoonstelling tijdens de stripfestivals van Angoulême en Blois! Tijdens deze periode vielen ons ook meer prijzen te beurt en merkten we (op sommige medewerkers na) enkele internationale beroemdheden tussen onze schappen op.

Toch veranderden de doelstellingen van de galerie een beetje. Aanvankelijk wilde Kees voornamelijk schilderijen en beeldhouwwerken van aan strips gerelateerde kunstenaars tentoonstellen. Maar ondanks de vele uitnodigingen die hij voor zijn vernissages verstuurde, bleven de kenners van zogenaamde "serieuze" kunst gewoon thuis. Voor sommige snobs kon in een stripwinkel tentoongesteld werk nooit "kunst" zijn, louter vanwege het medium waar deze artiesten oorspronkelijk vandaan kwamen. Kees erkende de situatie en besloot in zijn galerie ook echt stripwerk tentoon te stellen, zoals originele strippagina's, covers en schetsen. Tekenaars uit de mainstream werden vanaf nu ook verwelkomd, al bleef de nadruk wel liggen op het alternatieve circuit.

De jaren 1990 luidden ook de opkomst van het Internet in. Een medium dat véél (lees)tijd van mensen zou inpalmen en voor veel stripwinkels extra concurrentie zou betekenen, gezien de online boekenverkoop. Maar Kees dacht zoals altijd op lange termijn en zag vooral de voordelen. Lambiek werd één van de eerste Nederlandse bedrijven met een eigen website. Hij gebruikte het als een manier om méér mensen te bereiken, informeren en entertainen.


Anne, Jaike en Kees' zoon David.

Personeel tijdens de jaren 1990
De vroege jaren 1990 introduceerden verschillende nieuwe gezichten in de winkel, één ervan Anne de Jong. Hans Jongens, bijgenaamd "Bonkie", specialiseerde zich net als Tako Seelemann in het inlijsten van kunstwerken en het inrichten van de exposities. Beiden bleven gedurende het decennium aan Lambiek verbonden. Jongens was hiervoor de eigenaar van stripwinkel Dick Bosch in Den Bosch. Tako verhuisde in 2002 naar Zuid-Afrika. Jaike Bijleveld, een sympathiek gothmeisje, werkte tussen 1992 tot mei 1994 voor ons. We kunnen ook de helpende handen van Karen, Rob Bolweg, Yuri Bode, Fulco Roeters-Smit en Martijn Snoodijk niet vergeten. Martijn was eigenlijk geen winkelverkoper, maar werkte achter de schermen als assistent voor Kees' nevenprojecten, zoals de herlancering van De Reporter.


Martijn Snoodijk, Rob Bolweg en een onbekende persoon achter Klaas Knol.

Dood van Willy Vandersteen
Algemeen beschouwd was het een prachtige overgang naar een nieuw decennium. De enige domper was de dood van Willy Vandersteen op 28 augustus 1990. Zonder zijn populaire personage Lambik en indrukwekkende aanwezigheid tijdens de openingsdag in 1968 zou de winkel nooit hetzelfde zijn geweest. In een artikel uit De Volkskrant van 15 september verklaarde Kees Kousemaker op theatrale wijze dat Vandersteen superieur was aan Hergé. Vandersteens dood kreeg echter een vervelend staartje. In de herfst van 1990 ontving Kees een brief van Wavery Productions met de claim dat Lambiek geen recht had zichzelf naar Lambik te vernoemen. Kees was er als de kippen bij om erop te wijzen dat Vandersteen via brief om toestemming was gevraagd en de striplegende in 1968 zelfs bij de opening aanwezig was geweest. Kees keek later als volgt op de gebeurtenis terug: "Na het sturen van een tamelijk arrogant geformuleerd antwoord heb ik van deze twijfelachtige organisatie nooit meer wat vernomen."


Kees ontmoet Heinz en Bonga in deze Heinz-strip van Windig & De Jong uit 1991.

Stripcameo's (deel twee)
In 1991 figureerde Kees tweemaal in Nederlandse strips. De eerste keer was in een 'Heinz' gag door Windig en De Jong, waarbij de knorrige kat de holbewoner Bonga aan de "aller-allerbeste stripwinkel van Nederland" en zijn verkoper voorstelt. Kees' tweede cameo vond plaats in de tiende aflevering van Peter Pontiacs reeks 'Een Hollands Drama' voor De Volkskrant, gepubliceerd op zaterdag 7 september. Pontiac stelde Kees voor als iemand die zijn kritiek niet onder stoelen of banken steekt, maar ook als iemand die een kunstenaar met writer's block in de juiste richting kon sturen.


Don Lawrence (rechts) tijdens de opening van zijn expositie.

Tentoonstellingen, signeersessies en andere gebeurtenissen (1990-1993)
Tussen 16 februari en 10 maart 1990 woedde er een storm in Lambiek, gelukkig enkel vanwege de aanwezigheid van de Britse stripauteur Don Lawrence. De epische reeks 'Storm', die hij voor de Nederlandse markt tekende, was een bestseller en daarom stroomden heel wat fans toe om een tentoonstelling rond zijn tijdrovende kunstwerken te bekijken. Twee maanden later, van 6 april tot mei 1990, hield Joost Swarte een expo in ons midden, waarbij hij zijn kunst verkocht aan mogelijke geïnteresseerden. Behalve tekeningen toonde de exposities ook één van Swarte's vermaarde worteltafels. Twee andere gasten, undergroundstriplegendes Gilbert Shelton en Peter Pontiac, hielden op 8 juni 1990 een signeersessie. Onder de beroemde personen die samendromden om de schepper van 'The Fabulous Furry Freak Brothers' te zien bevonden zich dichter Simon Vinkenoog en Swarte, die een zeer lange cartoon had gemaakt met zijn personage Jopo de Pojo als chauffeur van een Rolls met een lange neus. Zijn boodschap onder de tekening las: "Dear Gilbert, just a short message to say hello." In november publiceerde High Times magazine 'The Adventures of Mavrides & Shelton in Amsterdam'. In één scène wandelen Paul Mavrides en Shelton 's avonds laat langs onze winkel, teleurgesteld dat deze nog niet open is.


'The Adventures of Shelton and Mavrides' in Amsterdam.

Kunstwerken van Pascal Doury en Bruno Richard, bedenkers van de reeks 'L'Age d'Or de Dora Diamant', konden van 16 juni tot 15 augustus in onze galerie bekeken worden. Doury keerde in 1999 terug voor een tweede officieel bezoek. Het kleurrijke werk van Lorenzo Mattotti ('Feux') verlichtte tussen 31 augustus en 30 september 1990 onze muren. De Italiaanse virtuoos zou in 2003 terugkeren. Op 8 november presenteerde en signeerde de Nederlandse tekenaar Peter van Dongen zijn graphic novel debuut 'Muizentheater' in onze winkel. Het album zou later de Stripschapprijs voor Beste Stripboek (1991) winnen. Van Dongen keerde in 2013 en 2018 terug voor nieuwe signeersessies. Ceesepe dook op 23 november op voor zijn tweede tentoonstelling en derde bezoek aan Nederland in zes jaar. Aanvankelijk gepland tot 20 januari 1991, werd de tentoonstelling wegens succes met een week verlengd.


Deel van de Doury expo en de uitnodiging voor de Franquin expo.

Tussen 1 maart en 15 april 1991 werden de intelligente gags van cartoonist Bob van den Born aan het publiek voorgesteld. Lambiek had tijdens de jaren 1970 'Professor Pi' al uit de vergetelheid ontrukt door drie verzamelbundels van de reeks te publiceren. Afgaand op het aantal bezoekers die naar Van den Borns expo kwamen kijken waren zijn fans hem duidelijk niet vergeten. Franco-Belgisch grootmeester André Franquin, die onze winkel via exclusieve illustraties al diverse diensten bewezen had, belde Kees persoonlijk of ook hij mocht langskomen voor een tentoonstelling? Hij had een decennium eerder al een signeersessie gehouden, maar nu zocht de schepper van 'Marsupilami' een locatie om tekeningen te exposeren en verkopen om zo geld voor Unicef in te zamelen. Zoals veel mensen die Franquin persoonlijk kenden zullen bevestigen: de maestro was altijd aan het krabbelen, zelfs in restaurants of aan de telefoon. Voor hem waren deze droedeltjes wegwerpproducten, maar Kees verzamelde ze allemaal. Hij fotografeerde ze en blies op tot grotere formaten. De tentoonstelling met deze meer persoonlijke en abstracte tekeningen liep van 19 april tot 19 juni en trok een grote massa aan, waaronder vele beroemde Nederlandse striptekenaars die deze legende allemaal eens wilden ontmoeten. Velen hadden geschenken meegebracht. Uiteindelijk werd 20.000 gulden (9.075 euro, zonder inflatie) opgebracht om aan de arme kinderen van Oeganda te doneren. Op 18 mei 1991 signeerde Ted Benoit ('Ray Banana') zijn nieuwste album in onze winkel. Joost Swarte verscheen op 14 december voor nog een andere signeersessie.


André Franquin, Kees Kousemaker, Gerrit de Jager en Fred Julsing op de opening van de Franquin expositie.

In 1992 was Kees adviseur voor een universiteitsproject van de Noordelijke Hogeschool in Leeuwarden. De studenten organiseerden een tentoonstelling rond 'Technologie in strips', die zou worden ingericht door de plaatselijke stripwinkel Balloon Express. De tentoonstelling liep van 8 januari tot februari 1992. Bij ons in Lambiek werd een expo gehouden die Pierre Clément eerde, bedenker van de pantomimestrip 'Les Souris'. Hij stelde tussen 24 april en 10 juni zijn verzameling kleurrijke exotische schilderijen, zeefdrukken, mozaïeken en tegels tentoon, die hij 'Tralalajahal' noemde. Op 9 mei signeerde het Belgische duo Laurent Letzer en Luc Cromheecke het nieuwste album van hun grappige strip 'Tom Carbon'. Cromheecke zou in 2006 en 2011 voor twee nieuwe evenementen in onze winkel terugkeren.


Will Eisner en Kees Kousemaker in 1992.

Op 13 juni 1992 bezocht de baanbrekende stripauteur Will Eisner ('The Spirit', 'Contract with God') Lambiek voor de tweede keer, ditmaal om tekeningen uit zijn persoonlijke archieven te laten zien. Vier maanden later, op 13 november, werd het werk van Jano ('Kebra', 'Keubla') in onze galerie vertoond. Het jaar werd afgesloten met een tentoonstelling rond Henk Kuijpers, tekenaar van 'Franka', die tussen 18 december 1992 en 15 februari 1993 te bezichtigen viel. Ter aankondiging maakte hij een prachtige illustratie van zijn heldin die onze winkel bezoekt. Verder in 1992 ontvingen we nog een persoonlijke brief van undergroundtekenaar Skip Williamson ('Snappy Sammy Smoot') waarbij hij om de publicatie van zijn schetsboek 'Naked Hostility' in Nederland verzocht.


Franka bezoekt Lambiek.

Silvio Cadelo, tekenaar van 'La Saga d'Alandor' en 'Envie de Chien', was tussen 19 februari tot 16 april 1993 in de galerie te bewonderen. Op 27 maart 1993 signeerde René Hausman, bekend om zijn fabelachtige strips als 'Laiyna', zijn recentste stripalbum 'Vaïva' in Lambiek. Buiten het winkelgebeuren steunden we ook een tentoonstelling van de faculteit Economie en Informatie aan de Hogeschool van Amsterdam: 'De Strip Uitgekleed'. Tussen 15 juli en 14 augustus exposeerde illustrator en schilder John Prop zijn kunstwerken in onze galerie, terwijl El Hortelano, bekend voor 'Europa Requiem?!', hetzelfde deed op 3 september.


Kees houdt een van zijn beroemde speeches voor El Hortelano.

De onaangenaamste gebeurtenis dat jaar vond plaats op 7 augustus toen op klaarlichte dag 900 gulden (408 euro) uit de kassa werd gestolen. René Windig en Eddie de Jong stalen daarentegen op 29 oktober 1993 onze harten met hun eerste tentoonstelling in ons midden, genaamd 'De stomme wereld van Heinz'. De volgende decennia zou het gezellige en leuke duo achter 'Heinz' nog voor vele expo's, signeersessies en gewone borrels terugkeren.


La Nouvelle République en The Comics Journal berichten over de 25e verjaardag van Lambiek (The Comics Journal zit er tien jaar naast, maar ach, kniesoor die daar op let).

Lambieks Ronde van Frankrijk
Tussen 27 januari en 31 januari 1993 was Lambiek zelf onderwerp van een tentoonstelling! Het initiatief kwam van Patrick Gaumer, een Franse journalist en organisator van stripgerelateerde tentoonstellingen. 'Lambiek: Un quart de siècle en 100 souvenirs' werd in het Centre National de la Bande Dessiné et de l'Image georganiseerd tijdens het jaarlijkse Stripfestival in het Franse Angoulème. De tentoonstelling bestond uit drie onderdelen. 'Voyage à travers la Librairie Lambiek' bood een replica aan van de winkel. 'Un quart de siécle' stelde boeken, tekeningen en posters tentoon die door en/of voor Lambiek gemaakt werden, terwijl 'Le Musée idéal de Kousemaker' een door Kees' persoonlijk geselecteerde verzameling tekeningen van Nederlandse en internationale artiesten liet zien, waaronder Marten Toonder, Hans Kresse, Frans Piët, Bob van den Born, Windig & De Jong, Peter Pontiac, Theo van den Boogaard, Martin Lodewijk, Joost Swarte, Ceesepe, Robert Crumb, Mark Beyer, Art Spiegelman, Pascal Doury, Raymond Macherot, André Franquin, Maurice Tillieux, Willy Vandersteen en Kamagurka.


Felicitaties door Malik and Paul Deliège, getekend in Blois.

De expo was zo'n succes dat hij vanaf 30 november tijdens het jaarlijkse Stripfestival van Blois werd voortgezet als deel van een grotere tentoonstelling rond de Nederlandse stripindustrie. Dat jaar omschreef een artikel in de Franse krant Le Monde Lambiek als "de beroemde stripwinkel die veel voor de reputatie van Crumb, Liberatore en Eisner gedaan heeft." Tijdens deze eervolle gebeurtenissen feliciteerden verschillende striptekenaars ons met grafische hommages, waaronder Paul Deliège ('Jaap'), Malik ('Cupido'), Fred ('Philemon') en Jacques Géron. Tussen 3 en 13 juni 1994 werd de expo gedeeltelijk op Nederlandse grond hernomen tijdens de Stripdagen van Haarlem, onder de titel 'Le Salon de Lambiek, 130 ans Déjeuner sur L'Herbe'.


Poster voor Le Salon de Lambiek, door René Windig.

Ter ondersteuning van de tentoonstelling in Angoulême werd een feestelijke catalogus samengesteld, 'Lambieks Almanak 1968-1993', met subsidie van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken en promotionele steun van de Kamer van Koophandel in Amsterdam. Het boekwerk was geschreven door Martijn Snoodijk en Martijn Daalder en bood een overzicht van een kwarteeuw geschiedenis van Lambiek, vertaald in zowel het Engels (door Jenny Spits), als Frans (door Gaumer). De cover werd door Hanco Kolk ontworpen, terwijl Joost Swarte het voorwoord schreef.


Voor- en achterkant van de Lambiek Almanac uit 1993, getekend door Hanco Kolk.

1993: Lambieks 25ste verjaardagsfeest
Vanzelfsprekend werd de 25ste verjaardag ook in onze eigen winkel gevierd. Op 7 november 1993 werd 's nachts de 'Heinz' tentoonstelling 's in het diepste geheim afgebroken en vervangen door een expo die Lambieks verjaardag vierde, om Kees 's ochtends te verrassen. Allerlei soorten memorabilia, cadeautjes en illustraties door verschillende striptekenaars en oud-medewerkers werden tentoongesteld, waaronder werk van Bob van den Born, Peter van Straaten, André Franquin, Pierre Rooth, Jac Drewes, Fulco, Eeklo van Schie, Jaren Zandvliet, Martijn Snoodijk, Martijn Daalder, De Blancoos, Annelies Klein, Free Fenijn, Adriaan Martens, Klaas Knol en zijn zoon Ruben, Peter van Dongen, El Hortelano, P.O.S.S.E., John Prop, Hanco Kolk, Luc Cromheecke, Laurent Letzer, Loes van Alphen, J.M. de Winter, Jano, Herman Geuze, Jan Spakman, B.L. Haring, Rob Becker, Hans Jongens, Het Raadsel Distributie, Eric Cartier, Herwolt van Doornen, Peter Pontiac, Har Brok, Job Goedhart, Hans Stovelaar, Uco Egmond, Joost en Godelinde Pollman, Jacques Buys, Peter de Smet, Job Beekman, Rob Bolweg en Dan Schiff (die een strip maakte die zich in Lambiek afspeelde). Een opmerkelijk stukje kunst was een door Joost Swarte ontworpen paar schoenen waarbij hij de neuzen had omhoog getrokken, zoals bij het karakteristieke schoeisel in Vandersteens strips.


Kees wordt geïnterviewd tijdens de verrassingsexpo.

Vele prominente gasten waren tijdens het feestje op 8 november aanwezig: Windig en De Jong, Theo van den Boogaard, Wasco, Typex, Willy Lohmann, Willem Vleeschouwer, Aart Clerkx en stripverzamelaar Hans Matla. Erik Spaans schreef een speciaal gedicht voor de gelegenheid. Silvio Cadelo, Herr Seele, Gilbert Shelton, Pic, Elyh, Pierre Clément, Mariscal en Ever Meulen stuurden per fax en post ook geschreven en geïllustreerde felicitaties.


Header van De Reporter door Martijn Snoodijk.

Terugkeer van de Reporter
De verrassingsexpo betekende ook de terugkeer van onze nieuwsbrief, De Reporter. Matt Schifferstein van uitgeverij Sherpa drukte op 30 november 1993 een eenmalige editie, waarbij verslag werd gedaan van de gebeurtenissen eerder die maand. Vanaf 29 maart 1994 verscheen de titel halfmaandelijks onder supervisie van Kees en Martijn Snoodijk. Martijn tekende voor elke editie een nieuwe header en nam de lay-out onder zijn hoede. De nummers werden nu op advertentieplaatsen in de stripinformatiebladen Stripschrift en Zozolala gepubliceerd. Martijn herinnerde zich dat hij en Kees veel lol hadden met het in de war gooien van de nummering, om verzamelaars van de wijs te brengen.


Lambiek-advertentie door Jelle Venema voor het eerste nummer van Incognito (1993).

Op maat gemaakte advertenties
Rond deze periode begon Lambiek ook op maat advertenties te leveren aan diverse stripgerelateerde uitgaven. Deze traditie duurde de rest van het decennium. Aan de informatieve Stripjaarboeken van uitgeverij Sherpa leverde Kees meesterwerken van Willem Vleeschouwer, Peter Pontiac, René Windig en Anton Kannemeyer. Robin Schouten publiceerde in zijn small press stripblad Incognito getekende advertenties door Jelle Venema, Chris Berg, Floris Oudshoorn, Marcel de Jong, Reinier Kahle, Koen Hottentot, Kim Duchateau, Michiel de Jong en Frank Lauwers.


Bruno Gazzotti signeert 'Soda'.

Tentoonstellingen en signeersessies (1994)
Ever Meulen stond centraal tijdens de volgende tentoonstelling, die van 11 februari tot maart 1994 werd gehouden. De schepper van 'Balthazar de Groene Steenvreter' en vele andere beroemde magazine- en albumcovers had altijd al de grens tussen strips en kunst bewandeld, dus lag het voor de hand dat zijn werk geschikt was voor onze galerie. RAW-tekenaar Mark Beyer ('Tony Target', 'Death and Amy', 'Jordan at Beach Lake') stelde op 1 april in Lambiek tentoon en dat was geen grap! Zijn expo kon tot 31 mei bekeken worden. Onze verkoper Klaas Knol herinnerde zich dat hij en de doorgaans nogal ingetogen Beyer veel lol hadden terwijl ze naar 'Wallace and Gromit'-tekenfilms op tv keken. Helaas ontdekte de artiest bij zijn terugkeer naar zijn woonplaats in Allentown, Pennsylvania, dat hij slachtoffer van inbraak was geworden. Hierna stonden Italiaanse artiesten in de schijnwerpers. Op 23 april 1994 signeerde Bruno Gazzotti zijn signatuurwerk 'Soda' in onze winkel, terwijl tussen 7 juni en 24 juli Matteo Guarnicca toeschouwers in onze galerie betoverde.


Uitnodiging voor de Mark Beyer expo (de tekening werd ook als zeefdruk verkocht) en de door Carl Barks gesigneerde Donald Duck-strip.

Kees was deze periode een bezige bij. Tijdens de Stripdagen van Haarlem in mei 1994 organiseerde hij de NZH Stripprijs, een stripprijs voor Beste Stripboek. Toen de legendarische 'Donald Duck' striptekenaar Carl Barks op 14 juli Amsterdam bezocht ging Kees hem in Hotel L'Europe opzoeken. Ze maakten een praatje en de "Good Duck Artist" signeerde een pagina van het klassieke Donald Duck-verhaal 'In Ancient Persia' in een oude comic. Een bezoek aan Lambiek kon er helaas niet vanaf omdat de 94-jarige veteraan een zeer strak schema had. Kees moest zich tevreden stellen met de plaatsing van een oude kermisattractie, die werd verbouwd om op Windig en De Jong's stripkater 'Heinz' te lijken. Het ding werd in september voor onze etalage geplaatst, en bleef jarenlang een toeristische trekpleister in de Kerkstraat. We ontvingen ook een mooie grafisch hommage aan Kees door tekenaar Al Davison, vooral bekend van 'The Spiral Cage'.

Tussen 27 juli en 17 september was Lambiek betrokken bij de tentoonstelling 'De Barbier in de Strips', opgesteld in de kapperszaak Figaro Pasquale in de Begijnensteeg 10 in Amsterdam. Het toonde prentjes rond barbiers in strips. Tussen augustus en september 1994 toonde onze galerie haar sociale bewustzijn met een expo over cartoonisten uit ex-Joegoslavië en hun reflectie op de toenmalige oorlog in hun land. 'Signed By War' ('Getekend Door Oorlog') bracht tekenwerk bij elkaar door Servische, Kroatische en Sloveense striptekenaars zoals Zoran Janjetov, Slobodan Kovacevic, Danilo Milosev (aka Wostok), Dejan Nenadov, Zeljko Pahek, Darko Perovic, Leonid Pilipovic (alias Leo fon Pinkerstein), Sasa Rakezic (alias Aleksandar Zograf), Milos Radosavljevic, Zoran Smiljanic, Danijel Zezelj en Kresimir Zimonic, maar ook buitenlandse sympathisanten als Edmond Baudoin, Enki Bilal, Peter Kuper, Lorenzo Mattotti, Lian Ong, Peter Pontiac, Marcel Ruijters en Edmond Spierts. De tentoonstelling was een initiatief van Momi Stosic, alias Moki. Alle tekenwerk verscheen in boekvorm als 'Signed by War' en de expo zelf toerde ook elders in Nederland rond. De opbrengst werd gebruikt om de stripindustrie in Kroatië, Slovenië en Servië te steunen.


Max signeert in Galerie Lambiek.

Tussen 30 september en 19 november 1994 was de Spaanse undergroundtekenaar Max, die vooral bekend staat om 'Bardin', eregast in onze galerie. Onze winkel had op zijn beurt de eer om op 1 oktober het eerste nummer van het alternatieve stripblad Zone 5300 te presenteren. Dezelfde maand werd Kees gevraagd om jurylid te zijn tijdens een creativiteitswedstrijd: 'Fabriceer een Fabelachtige Flater' in Eindhoven. Deelnemers werd gevraagd om een maffe uitvinding te maken, vergelijkbaar met de dingen waar Guust altijd mee op de proppen komt in André Franquins gelijknamige gagstrip. Of er iets ontplofte of afgrijselijke kakofonie voortbracht weten we niet. Maar Kees lichtte de zeer gevleide Franquin wel in over deze wedstrijd. In november organiseerde Lambiek een minitentoonstelling over pulpstrips uit de jaren 1950, meerbepaald de 'Lilliput' titels, gepubliceerd door het Duitse Lehning Verlag ('Akim', 'Tibor', 'Sherrif Teddy').


Crumb speelt met zijn band in Lambiek.

In de late herfst bezocht een andere legendarische striptekenaar de winkel voor een prestigieuze tentoonstelling. Niemand minder dan undergroundstriplegende Robert Crumb zou op 25 november aanwezig zijn om zijn werk te exposeren. De avond daarvoor trad hij met zijn folkband Les Primitifs du Futur op in club Joseph Lam, waarna ze echter "kept on truckin'" naar Lambiek voor een afterparty. Gezien de geestelijke vader van 'Fritz the Cat' en 'Mr. Natural' er toch was besloot Kees de expo maar gelijk te openen. De volgende dag keerde Crumb naar Lambiek terug voor de officiële opening van zijn tentoonstelling, 'R. Crumb's Record Collection', die zijn geïllustreerde platenhoezen in de kijker zette. Ditmaal trad hij op in het bijzijn van zijn andere folkband, The Cheap Suit Serenaders. Gezien Amsterdam altijd een sterke undergroundcomix-scene heeft gehad, vooral dankzij Lambieks exclusief geïmporteerde titels uit de VS, doken er veel mensen op. Net als bij Franquin in 1991 waren er heel wat collegatekenaars, maar ook één beroemde bezoeker uit een ander medium: de Nederlandse cineast Louis van Gasteren. Van Gasteren was gekleed in een hoed en sjaal die Kees aan het Kuifje-personage Lazlo Carreidas deden denken, waar nadien in een nummer van De Reporter een stunt mee werd uitgehaald. De tentoonstelling trok veel media-aandacht, vooral in de buitenlandse pers, maar was ook belangrijk om een andere reden...


Nummer 32 van De Reporter, waarin verslag wordt gedaan van de bezoekjes door Robert Crumb en "Laszlo Carreidas"!

Website
In 1994 begonnen de lokale ondernemers Wendy G.A. van Dijk en Elizabeth Mattijsen via hun bedrijfje xxLINK Internet Services websites te bouwen en ondersteunen. Ze stelden Kees voor om een website voor Lambiek te lanceren. Destijds was het internet nog maar net twee jaar eerder openbaar gemaakt en veel mensen bezaten nog geen computer, laat staan een internetverbinding. Maar Kousemaker realiseerde zich dat zijn winkel met zijn tijd moest meegaan. Liz en Wendy bouwden een site, die op 25 november 1994 aan het publiek werd voorgesteld, tegelijk met de presentatie van Crumbs expo. Destijds was Lambiek één van de eerste Nederlandse bedrijven met een eigen site. Zelfs de winkel had toen nog geen internetverbinding! xxLINK printte onze e-mails en stuurde deze via de gewone post naar ons toe.


xxLINK's Wendy G.A. van Dijk toont onze gloednieuwe website aan Stripschap-oprichter P. Hans Frankfurther tijdens de Crumb expo.

Tijdens de eerste vijf jaar werd de site vooral gebruikt om nieuwtjes rond de winkel te berichten. Toen meer mensen online gingen betekende onze website het einde van onze krant De Reporter. In één van de laatste gedrukte nummers uit 25 juli 1995 leren we dat de site tijdens deze eerste momenten al véél verkeer kreeg: "(...) de meest geïnteresseerde lezers van de site zijn Amerikaanse scholen en universiteiten." Op 1 augustus 2003 werd de Reporter-titel opnieuw op onze site gebruikt om het nieuws in een vergelijkbaar virtueel krantenformaat te presenteren. Oude gewoonten veranderen echter niet, want het "dagblad" verscheen nog altijd op onregelmatige basis. Tegen 2011 verdween de titel opnieuw.


Sinterkees verrast Urbanus met zijn vijftigste album.

Expo's, signeersessies en andere gebeurtenissen (1994-1995)
Op 5 december 1994 vierde de Vlaamse komiek Urbanus in het Antwerpse Hiltonhotel het vijftigste album van zijn 'Urbanus' strip (getekend door Willy Linthout). Het eerste gedrukte exemplaar van 'De Hete Urbanus' werd hem overhandigd door Sinterklaas en zijn hulpje Piet, alhoewel sommigen beweerden dat het eigenlijk onze Kees en zijn zoon Boris in vermomming waren. Nu herinneren we ons wel dat zij die avond naar België reisden met een zak cadeaus, een rode mijter, tabberd en gouden staf, maar ach... dat zal wel toeval geweest zijn, niet? Trouwens, zou het niet meer steek hebben gehouden om (Sinter)Klaas Knol te sturen? Dit even terzijde gelaten: ALS Kees de goedheiligman was die avond moet hij zijn act wel héél serieus hebben genomen en na afloop helemaal naar Spanje zijn afgereisd. Want de volgende striptekenaar die zijn werk in de winkel tentoonstelde was ook Spaans: Max Cabanes, vooral bekend om 'Dans les Villages', 'Contes Fripons' en 'Colin Maillard'. Zijn tentoonstelling werd op 10 februari 1995 geopend.


Uitnodiging voor de Bevrijdings-expo.

Op 28 april 1995, om de vijftigste verjaardag van het einde van de Tweede Wereldoorlog te vieren, organiseerden Kousemaker en zijn crew een speciale tentoonstelling over strips uit de jaren 1940. Archivaris Eric Somers zette de expo 'De Bevrijding der Nederlanden in Beeldromanvorm' op poten. Nadat onder deze gebeurtenis een lijn was getrokken duwde Hanco Kolk ('Gilles de Geus', 'Meccano') zijn flukse potlood voorwaarts om zijn grafische roman 'Casanova' en andere minimalistische lijntekeningen in onze galerie te presenteren. Tussen juli en 10 september organiseerde Lambiek in de kunstvilla Huis Sonsbeek in Arnhem een expo over striptekenaars die door "serieuze" kunst geïnspireerd zijn of zelf zulke werken maken.


Uitnodigingen voor de exposities van Hanco Kolk en Charles Burns.

Op 26 juli, tijdens de San Diego Comic-Con, kreeg Lambiek de Will Eisner Retailers Award. Klaas Knol reisde helemaal naar de VS om deze prestigieuze internationale prijs in ontvangst te nemen. Rond dezelfde tijd, tussen 26 juli en 13 augustus 1995, vertrok de hitmusical 'Suske en Wiske: De Stralende Sterren' van het Antwerpse Koninklijk Jeugd Theater op tournee naar Amsterdam. Gebaseerd op Willy Vandersteens gelijknamige strip was het niet zo verwonderlijk dat de acteurs ook een bezoekje aan Lambiek brachten. Voor de eerste keer kon Lambik (gespeeld door Ronald van Rillaer) de winkel binnenwandelen die naar hem vernoemd was. Hij maakte van de gelegenheid gebruik om dezelfde pose als onze beruchte pop aan te nemen. Deze keer kon de plaatselijke politie er niets tegen doen...


Belangrijke bezoekers in 1995: Tante Sidonia (gespeeld door mannelijke acteur Aimé Anthoni), Suske (David Verbeeck), Wiske (Hilde Vanhulle) en dan natuurlijk Lambik (Ronald Van Rillaer) en Jerom (Dirk Bosschaert)!

Kort na Halloween (eigenlijk op 3 november 1995) verkeerde onze winkel in een griezelsfeer dankzij het akelige tekenwerk van Charles Burns. Zijn tentoonstelling 'Burns in Hell' liep twee maanden. Hetzelfde jaar besteedde Lambiek ook aandacht aan twee verschrikkingen uit de echte wereld: racisme en discriminatie. We organiseerden een grote tentoonstelling tegen deze fenomenen. Onder de deelnemende tekenaars bevonden zich Ted Benoît, Peter Pontiac, Maaike Hartjes, Robert van der Kroft, Floris Oudshoorn, Berend J. Vonk, Peter de Wit en Marnix Rueb. De Afrikaans-Amerikaanse Nederlandse zanger Donald Jones, bekend van het liedje 'Ik Zou Je In Een Doosje Willen Stoppen', bezocht de expo ook.

1995 was ook het jaar waarin Lambiek eindelijk in een roman werd vermeld. Nee, geen grafische, maar een zuiver geschreven roman. En géén Nederlandstalige, maar het boek 'Innocent X' (Gallimard, 1995) door de Franse auteur Lauren Fétis, een hard-boiled detectiveroman die plaatsvindt in Amsterdam. In het verhaal bezoeken de personages Lambiek, waarbij Kees Kousemaker en Klaas Knol specifiek worden vermeld! Interessant genoeg zou Fétis 13 jaar later een roman schrijven met de titel 'Le tacot d'Elsa Lambiek' (2008). Maar Elsa Lambiek is in dit geval gewoon zijn hoofdfiguur.


Donald Jones bekijkt de anti-discriminatie expositie.

Volgende hoofdstuk: Lambiek op Kerkstraat 78 (1996-2003)