Stripgeschiedenis

2010-2020 Tijdschriften

Hoewel de hoogtijdagen van het striptijdschrift ver achter ons liggen, gebeurt er ook in de jaren 2010 genoeg noemenswaardigs. Het is een tijdperk van jubilea, weerzien en afscheid, terwijl ook een aantal veelal kleinere initiatieven het licht zien.

Zo is de herstart door Rob van Bavel van Eppo als tweewekelijks tijdschrift een succes gebleken. Het blad behoudt een trouwe lezersschare, die grotendeels gezocht moet worden in de Eppo-lezers van weleer. Waar bij de start in 2009 vooral de nadruk lag op oude bekende reeksen als 'De Partners', 'Eppo', 'January Jones', 'Agent 327' en 'Soeperman', krijgen al gauw ook nieuwe series een kans. Hoofdredacteur Van Bavel schrijft zelf de spannende verzetsstrip 'Haas', die door Fred de Heij van tekeningen wordt voorzien. In de loop der jaren maken ook nieuwe reeksen hun opwachting in Eppo, zoals 'Rhonda' van Hans van Oudenaarden, 'Uuterwaerdt' van Daniel van den Broek, 'Jodocus de Barbaar' van Marq van Broekhoven, 'Max Miller' van IJsbrand Oost, 'Floris van Dondermonde' van Remco Polman en Wilfred Ottenheijm, 'Guardian' van Robbert Damen, 'Reborn' van Aimée de Jongh, 'Ward' van Marissa Delbressine en Willem Ritstier, en de cynische 'Amorfati' verhalen van René Leisink en steeds weer een andere tekenaar. René Uilenbroek volgt Uco Egmond op als tekenaar van de titelstrip. Daarnaast plaatst het blad ook enkele buitenlandse reeksen en springt in 2016 vooral de herstart van de klassieke Nederlandse voetbalstrip 'Roel Dijkstra' door Roelof Wijtsma en Willem Ritstier in het oog.

Het weekblad Donald Duck bestaat in 2012 zestig jaar en dat wordt groots gevierd. Elke maand beleeft de eend in matrozenpak een avontuur in een andere Nederlandse provincie, wat op veel (lokale) persbelangstelling kan rekenen. De verhalen zijn van de hand van Jan Kruse, en worden getekend bij Studio Comicup in Barcelona. Ook de gags op de achterkant door Mau Heymans en de rubriek 'Goofy Geeft Les' door Jos Beekman en Michel Nadorp staan telkens in het teken van een provincie. Het Stripschap organiseert een goedbezochte tentoonstelling in het Stripmuseum Groningen en redacteur Bas Schuddeboom trekt het land in om op scholen over het vrolijke weekblad te vertellen. In 2013 neemt hoofdredacteur Thom Roep na veertig jaar afscheid van Duckstad, en krijgt bij zijn afscheid van minister Plasterk een koninklijke onderscheiding opgespeld. Het weekblad laat verder ook op andere manieren van zich horen, zoals met twitterende Disney-figuren, een online typecursus en een meubellijn.

De schrijvers Remco Polman, Wilfred Ottenheijm, Robbert Damen, Sieger Zuidersma, Frank Jonker en Paul Hoogma krijgen in deze periode een prominentere rol, terwijl Tim Artz, Jeroen Steehouwer en de Fransman Thomas Cabellic aan de schare Duck-tekenaars worden toegevoegd.


Ridder Roep tijdens zijn afscheid met de Nederlandse Disney-tekenaars Viktor Venema, Michel Nadorp, Jan-Roman Pikula en Wilma van den Bosch

Ook het meidenblad Tina, eveneens een uitgave van Sanoma in Hoofddorp, viert in 2012 feest. Het blad bestaat 45 jaar, en krijgt hierom (ietwat verlaat) tijdens de Stripdagen 2015 de P. Hans Frankfurther Prijs voor bijzondere verdiensten. In 2013 krijgt Tina een nieuwe en meer eigentijdse mascotte, nadat de vorige en ietwat verouderde titelstrip 'Tina en Debbie' zachtjes is afgevloeid. Het ontwerp is van Jan Vriends, die voor het blad ook de strip 'Roos' produceert. 'Noortje' staat in 2015 veertig jaar in Tina, en daarom worden auteurs Patty Klein en Jan Steeman verrast met een speciaal extra abonneenummer rondom deze blundermeid. Jan Steeman gaat in 2016 na een riante carrière van zestig jaar met pensioen en wordt opgevolgd door zijn zoon Lucas. Andere vaste strips zijn 'SfinX' van Rene Bergmans, 'Prinses Simone' van Robbert Damen en natuurlijk publieksfavoriet 'Suus & Sas' van Gerard Leever. De Tina-dag in Duinrell is jaarlijks zo'n succes dat het evenement uiteindelijk een tweedaags Tina Festival wordt.


Tina-strip uit het verjaardagsnummer over Noortje (tekst Bas Schuddeboom, tekeningen Carmen Pérez)

Het Rotterdamse smallpress-blad Zone 5300 heeft ook reden voor feest. In februari 2013 verschijnt het honderdste nummer, en dit wordt gevierd in de Amsterdamse Melkweg met de eigen achterban en die van het eveneens jubilerende blad Schokkend Nieuws. De Zone heeft inmiddels zo'n vaste plaats in het Nederlandse striplandschap verovert, dat je haast niet meer kunt spreken van een regionale smallpress-uitgave. Onder hoofdredactie van Tonio van Vugt speurt het Zone-team nog altijd naar de nieuwste trends en de grootste talenten uit het alternatieve stripcircuit. Het blad biedt nog steeds werk van de meest toonaangevende Nederlandse en buitenlandse alternatieve stripmakers, zoals Wasco, Marcel Ruijters, Erik Kriek, Lamelos, Stefan van Dinther, Dace Sietina, Merel Barends, Berend J. Vonk, Rob van Barneveld en vele anderen. De redactie bestaat naast Van Vugt inmiddels ook uit  Marcel Ruijters, Eric van der Heijden en Natasja van Loon.


Een van de stripfiguren uit Wild van Freek is de varaan Johan

Minder vrolijk is het nieuws dat op 4 augustus 2016 na 63 jaar de Taptoe verdwijnt. Generaties kinderen hebben dit educatieve tijdschrift op school gelezen, en menig bekend stripauteur heeft er zijn opwachting in gemaakt. Blink Uitgevers vervangt Taptoe door Wild van Freek, een uitgave rondom de bekende tv-bioloog Freek Vonk. De strips worden verzorgd door Sander de Fouw en Robbert Damen, die dit sinds 2011 ook voor Taptoe deden.


De eerste en de tweede Stripglossy

Verder staan de jaren 2010 bol van nieuwe initiatieven. Ter gelegenheid van het Toonderjaar 2012 verschijnt bij uitgeverij Personalia een heuse Bommelglossy. Dit initiatief wordt in het jaar daarop gevolgd door de Jan Kruis Glossy, ter gelegeheid van de tachtigste verjaardag van deze Nederlandse stripgigant. Het succes van deze uitgaven doen uitgever Seb van der Kaaden in 2016 besluiten tot de lancering van een algemene Stripglossy. Elk nummer heeft een andere Nederlandse stripgrootheid als gasthoofdredacteur. In de eerste nummers zijn dat Daan Jippes, Jan van Haasteren, Martin Lodewijk en Willem Ritstier. Nieuw talent krijgt een kans in de "stripbattle", waarvan de eerste editie wordt gewonnen door Meinte Strikwerda met zijn strip 'Man & Paard'. Opmerkelijk is ook de herstart van de strip 'Llewelyn Fflint' door Ger Apeldoorn en Fred de Heij. Deze Victoriaanse strip werd in de jaren '70 door Peter van Straaten en Yvan Delporte voor Pep gemaakt. Ook 'Baron van Tast' wordt door Jan van Haasteren nieuw leven in geblazen. Verder levert Dick Matena de 'Bommelmemoires', bewerkingen van Simon Carmiggelts 'Kronkels' en een nieuw verhaal van 'Lazarus Stone'. Frans Hasselaar maakt met steeds weer een andere Disney-tekenaar een aflevering van de superheldenparodie 'Beterman'. Naast strips bevat de Stripglossy achtergrondartikelen en interviews.


Voor 'Mensen' verzorgde Manon Bijkerk een strip over een angststoornis

OeverloosDe Bond Nederlandse Stripmakers (BNS) biedt tussen 2011 en 2013 een staalkaart aan van het werk van Nederlandse stripmakers met een drietal Stripkranten. Maia Matches is vervolgens de drijvende kracht achter stripkranten die gratis worden verspreid in de Amsterdamse stadsdelen Oost ('Orient X Press', 2012), Oud-West ('Wat Wil West', 2014) en Noord ('Oeverloos', 2015). Diverse hoofdstedelijke tekenaars doen aan deze uitgaven mee, waaronder Maia zelf, Remco Polman, Merel Barends, Larie Cook, Wasco, Jan Cleijne, Bas Köhler, Typex en Aart Taminiau. Buiten promotie van de strip zelf kan een stripkrant ook worden ingezet om andere onderwerpen aan de kaak te stellen. Stijn Schenk produceert in 2017 samen met Het Dolhuys de stripkrant 'Mensen'. Deelnemende auteurs Marcel Ruijters, Ben Westervoorde, Ben vranken, Femke van Heerikhuizen, Elmer de Gruijl, Manon Blijkerk, André Slob, Jan-Willem Spakman, Jan Cleijne en Mas Hab brengen in stripvorm indringende en persoonlijke verhalen van mensen met psychische problemen in beeld.

In Rotterdam verschijnt sinds 2016 het kwartaalblad Hollandsch Metaal, dat zich "het stoute broertje van Eppo" noemt. De harde kern wordt gevormd door "De Rotterdamse Zeven" (DR7), bestaande uit Adri van Kooten, Boy Akkerman, Age Morris, Erwin Suvaal, Jules Calis, Ulrik Art en West Givner. De zeven stripmakers zochten een podium om hun werk te publiceren en besloten om de handen ineen te slaan en zelf een blad op de markt te zetten. Bevriende auteurs als Dinesh van den Berg, Louis Norense, Irene Berbee en Ammar Al-Chalabi leveren ook werk. Het eerste nummer werd op 1 oktober 2016 gepresenteerd in het Strips! Museum in Rotterdam. Het blad is in een zeer kleine oplage van 250 exemplaren in de Rotterdamse stripwinkels te koop, en ook als digitale uitgave te bestellen.

De Rotterdamse 7

Hoewel voor veel jonge auteurs het internet de belangrijkste plek is om hun werk te presenteren, lonkt voor velen ook nog de ouderwetse papieren uitgave. Ook na 2010 zien nog vele smallpress-uitgaven het licht, getuige de vele kraampjes met huisvlijt op de Kunststripbeurs in Utrecht. De zusjes Anne en Eva Stalinski publiceren gezamenlijk in zeer kleine oplage het blad ZUSTER, en ook de eerste generatie studenten van de opleiding Comic Design aan de ArtEZ hogeschool laat van zich horen met zelfgemaakte boekjes, zoals Emma Ringelberg, Abe Borst en Lae Schäfer. Wasco blijft zweren bij eigen uitgaven, en eigen producties van Larie Cook en Michiel Budel zijn te vinden in de Amsterdamse stripwinkels. Natuurlijk mogen ook projecten met welluidende namen als Anus (Gabriël Kousbroek) en Kutlul (Joost Halbertsma en Dirk Verschure) niet onvermeld blijven.

Kutlul

In maart 2018 wordt in eigen beheer een nieuw tijdschrift voor kinderen gelanceerd door Jeroen Funke en Tommy A: BRUL!. De samenstellers beogen het blad te vullen met "verrassende strips, fraaie kringloopschatten en wilde humor." Naast werk van de twee oprichtgers bevat het blad dus ook onbekende oude dingen, en bijdragen van Rob van den Berg, Brecht Vandenbroucke, Flo de Goede, Frits Jonker, Milan Hulsing, Jeroen de Leijer en Boris Peeters. Het eerste nummer wordt op 31 maart op de Stripdagen/Comicon in Utrecht gepresenteerd en tegelijk wordt een Voordekunst-campagne gestart om abonnementen te werven.

Ook de reguliere "general interest" tijdschriften blijven strips plaatsen. 'Jan, Jans en de Kinderen' van Studio Jan Kruis staat nog altijd in Libelle, 'Mik' van Gerrit de Jager in Margriet, en 'Willems Wereld' van Aloys Oosterwijk in Panorama. De Veronica-gids heeft zowel 'DirkJan' van Mark Retera als 'Eugene' van Jan-Dirk Barreveld, en voor het Troskompas worden sinds 2012 op maat 'Donald Duck' strips gemaakt. Eric Heuvel maakt met Noël Ummels in 2012 voor Autoweek de strip 'Carbeau, Barones & Bolides', die later in Eppo wordt voortgezet. Ook de jeugdbladen blijven strips publiceren, zoals Okki (titelstrip door Adrie Janssen en Johan de Rooij), National Geographic Junior ('Stuntelman' van Sander de Fouw en Robbert Damen), Stoer ('Stoere Jongens' van Sander de Fouw), Goal! ('Junior & Co' van Uco Egmond) en Zo Zit Dat ('Breinstein' van Studio Comicup en diverse redactieleden).

Tot slot besteedt ook de schrijvende pers aandacht aan strips. Michael Minneboo schrijft over het onderwerp in de VPRO Gids, Joost Pollmann in De Volkskrant, en onder hoofdredactie van Caroline van der Lee verschijnt vanaf 2015 de uitgave BK Strips als special van het informatieblad De Boekenkrant. Diezelfde Van der Lee was van 2010 tot 2013 hoofdredacteur van het magazine GRNVLD, een uitgave van Kasteel Groeneveld. Hierin werd ook veelvuldig gebruik gemaakt van strips en stripachtige illustraties door onder meer Michiel de Jong en Arjan Wilschut. Verder komt het stripinformatieblad Stripnieuws in 2016 met een interessante editie over Studio Arnhem, de roemruchte tekenstudio uit de jaren '80.


Marq Denkt uit Stripschrift 446

Overigens hebben de stripinformatiebladen inmiddels ook hun vaste strips. In Stripschrift heeft Erwin Suvaal zijn eigen stripcolumn, en publiceert Marq van Broekhoven zijn autobiografische strip 'Marq Denkt'. Stripnieuws plaatst onder meer de strookstrips 'Viktor en Frenky' en 'Juttertje' van Daniel van den Broek, 'Beestjes' van Schwantz, 'Rembrandt' van Pieter Hogenbirk en Herman Roozen, 'Puppy from Hell' van Hans van Oudenaarden en Caroline van der Lee en 'Snippers' van Aimée de Jongh. Maar ook afleveringen van 'Z-Man, de man van de Straatkrant' van Yiri T. Kohl en Margreet de Heer en 'Willems Wereld' van Aloys Oosterwijk en 'Gleever's Dagboek' verschijnen in dit Stripschap-blad onder redactie van Cok Jouvenaar en Jos van Waterschoot.